Thư viện tri thức nền tảng
Tra cứu nhanh định nghĩa chuẩn luật, căn cứ pháp lý và hướng dẫn thực thi các khái niệm cốt lõi theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, Luật Doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn.
Thông báo xử lý dữ liệu cá nhân là nội dung giải thích cho cá nhân biết dữ liệu nào được xử lý, để làm gì, đơn vị nào chịu trách nhiệm và các quyền, nghĩa vụ liên quan. Đây là cách diễn giải chức năng của thông báo; việc cung cấp thông tin không tự thay thế sự đồng ý của chủ thể dữ liệu.
Chủ thể dữ liệu cá nhân là người được dữ liệu cá nhân phản ánh, theo khoản 5 Điều 2 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15. Trong hồ sơ khách hàng, người có thông tin được ghi nhận là chủ thể; công ty giữ hồ sơ không vì thế trở thành chủ thể của thông tin đó.
Dữ liệu cá nhân cơ bản là thông tin phản ánh nhân thân, lai lịch thường gặp trong giao dịch và quan hệ xã hội. Ví dụ gồm họ tên, ngày sinh, số điện thoại và địa chỉ liên hệ. Nhóm này vẫn phải được bảo vệ khi thu thập, sử dụng hoặc chia sẻ.
Dữ liệu sinh trắc học là thông tin về những thuộc tính vật lý, đặc điểm sinh học riêng và ổn định được dùng để xác định một người. Vân tay, mống mắt và đặc trưng khuôn mặt là các ví dụ thường gặp. Đây là dữ liệu cá nhân nhạy cảm theo Nghị định 356/2025/NĐ-CP.
Theo Khoản 1 Điều 2 Luật 91/2025/QH15: 'Dữ liệu cá nhân là dữ liệu số hoặc thông tin dưới dạng khác xác định hoặc giúp xác định một con người cụ thể.' Dữ liệu cá nhân bao gồm Dữ liệu cá nhân cơ bản (Điều 3 Nghị định 356/2025/NĐ-CP) và Dữ liệu cá nhân nhạy cảm (Điều 4 Nghị định 356/2025/NĐ-CP).
Dữ liệu cá nhân nhạy cảm là dữ liệu cá nhân gắn liền với quyền riêng tư của cá nhân, khi bị xâm phạm sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân (Khoản 3 Điều 2 Luật 91/2025/QH15); danh mục chi tiết quy định tại Điều 4 Nghị định 356/2025/NĐ-CP.
Xử lý dữ liệu cá nhân là hoạt động tác động đến dữ liệu cá nhân, bao gồm một hoặc nhiều hoạt động như sau: thu thập, phân tích, tổng hợp, mã hóa, giải mã, chỉnh sửa, xóa, hủy, khử nhận dạng, cung cấp, công khai, chuyển giao dữ liệu cá nhân và hoạt động khác tác động đến dữ liệu cá nhân.
DPO (Data Protection Officer - Nhân sự/Bộ phận Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân) là chức danh chuyên trách chịu trách nhiệm giám sát việc tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu, tư vấn cho ban lãnh đạo, xây dựng quy chế nội bộ và làm đầu mối liên lạc với Cơ quan chuyên trách bảo vệ dữ liệu cá nhân (Cục A05 - Bộ Công an).
DPIA (Data Protection Impact Assessment - Đánh giá Tác động Xử lý Dữ liệu Cá nhân) là việc phân tích, đánh giá rủi ro có thể xảy ra trong quá trình xử lý dữ liệu cá nhân để áp dụng các biện pháp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ dữ liệu cá nhân (Khoản 12 Điều 2 Luật 91/2025/QH15). Hồ sơ được lập từ khi bắt đầu xử lý và gửi cơ quan chuyên trách trong 60 ngày.
Chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài (chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới) theo Khoản 1 Điều 20 Luật 91/2025/QH15 gồm: chuyển dữ liệu cá nhân đang lưu trữ tại Việt Nam đến hệ thống lưu trữ đặt ngoài lãnh thổ Việt Nam; cơ quan, tổ chức, cá nhân tại Việt Nam chuyển dữ liệu cá nhân cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài; hoặc sử dụng nền tảng ở ngoài lãnh thổ Việt Nam để xử lý dữ liệu cá nhân được thu thập tại Việt Nam.
Sự đồng ý của chủ thể dữ liệu (Consent) là sự thể hiện tự nguyện, rõ ràng và có hiểu biết của cá nhân cho phép Bên kiểm soát dữ liệu thực hiện các hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân của họ cho một hoặc nhiều mục đích cụ thể.
Nghị định số 330/2026/NĐ-CP (ban hành và có hiệu lực từ ngày 19/08/2026) quy định khung chế tài xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, với mức phạt tiền tối đa 3 tỷ đồng đối với tổ chức; riêng hành vi mua, bán trái phép dữ liệu cá nhân có thể bị phạt tới 10 lần khoản thu và một số vi phạm chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới (khoản 3 Điều 56) có thể bị phạt 1–5% tổng doanh thu năm tài chính liền trước tại thị trường Việt Nam (mức trần 5% doanh thu theo điểm b khoản 4 Điều 7).
Chủ thể dữ liệu là cá nhân được dữ liệu cá nhân phản ánh. Khoản 1 Điều 4 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 quy định 6 nhóm quyền của chủ thể dữ liệu để kiểm soát và bảo vệ thông tin cá nhân của chính mình.
Bên kiểm soát dữ liệu là tổ chức, cá nhân quyết định mục đích và phương tiện xử lý dữ liệu cá nhân. Bên xử lý dữ liệu là tổ chức, cá nhân thực hiện việc xử lý dữ liệu thay mặt cho Bên kiểm soát dữ liệu thông qua một hợp đồng hoặc thỏa thuận xử lý dữ liệu (DPA).
Khử nhận dạng dữ liệu cá nhân là quá trình thay đổi hoặc xóa thông tin để tạo ra dữ liệu mới không thể xác định hoặc không thể giúp xác định được một con người cụ thể. Dữ liệu cá nhân sau khi khử nhận dạng không còn là dữ liệu cá nhân (Khoản 1 Điều 2 Luật 91/2025/QH15), nhưng lệnh cấm tái nhận dạng vẫn được áp dụng.
Sự cố rò rỉ dữ liệu (Data Breach) là sự kiện an ninh thông tin dẫn đến việc dữ liệu cá nhân bị phá hủy, mất mát, thay đổi, tiết lộ, chuyển giao hoặc truy cập trái phép. Nghĩa vụ thông báo trong 72 giờ áp dụng khi vi phạm có khả năng gây tổn hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của chủ thể dữ liệu; doanh nghiệp phải thông báo cho Cục An ninh mạng A05 (Bộ Công an) chậm nhất 72 giờ kể từ khi phát hiện hành vi vi phạm.
Dữ liệu nhân sự là tập hợp các dữ liệu cá nhân cơ bản và nhạy cảm của người dự tuyển, người lao động hiện tại và cựu nhân sự được người sử dụng lao động thu thập, xử lý nhằm phục vụ mục đích tuyển dụng, giao kết hợp đồng, quản trị nhân sự, tiền lương, chế độ bảo hiểm và giải quyết chế độ khi chấm dứt quan hệ lao động theo quy định tại Điều 25 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15.
Hợp đồng xử lý dữ liệu (Data Processing Agreement - DPA) là thỏa thuận, hợp đồng bắt buộc được xác lập giữa Bên kiểm soát dữ liệu cá nhân và Bên xử lý dữ liệu cá nhân (Khoản 8 Điều 2 và Điều 37 Luật 91/2025/QH15), nhằm nêu rõ trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của các bên, phạm vi, mục đích xử lý và biện pháp bảo mật; khi chuyển giao dữ liệu cho Bên thứ ba, các bên cũng phải xác lập thỏa thuận chuyển giao theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 356/2025/NĐ-CP. Các điều khoản như quyền kiểm toán là khuyến nghị theo thông lệ.
Lắp camera theo luật bảo vệ dữ liệu cá nhân là hoạt động thu thập, ghi âm, ghi hình và xử lý dữ liệu hình ảnh, âm thanh của cá nhân tại nơi công cộng hoặc khuôn viên trụ sở, cơ sở kinh doanh, phải tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15; với việc ghi hình tại nơi công cộng, hoạt động công cộng, Điều 32 quy định các trường hợp không cần sự đồng ý, nghĩa vụ thông báo, giới hạn mục đích và thời hạn lưu trữ.
Xử lý dữ liệu không cần sự đồng ý là cơ chế pháp lý đặc biệt được quy định tại Khoản 1 Điều 19 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, cho phép Bên kiểm soát và Bên xử lý dữ liệu được thu thập, xử lý dữ liệu cá nhân mà không cần có Consent của chủ thể dữ liệu trong 5 trường hợp luật định bao gồm tình thế cấp bách, an ninh quốc gia, hoạt động quản lý nhà nước và thực hiện thỏa thuận/hợp đồng.
Sổ ghi chép hoạt động xử lý dữ liệu (Record of Processing Activities - RoPA) là tài liệu quản trị nội bộ kiểm kê toàn diện mọi hoạt động thu thập, lưu trữ, sử dụng, chia sẻ, chuyển giao và tiêu hủy dữ liệu cá nhân trong tổ chức. Luật 91/2025/QH15 không quy định nghĩa vụ riêng mang tên 'Sổ RoPA', nhưng các nghĩa vụ giải trình thực tế — hồ sơ đánh giá tác động theo Điều 21, trách nhiệm của các bên theo Điều 37, chứng minh sự đồng ý và xuất trình tài liệu khi kiểm tra, thanh tra — khiến việc duy trì sổ kiểm kê dữ liệu trở thành nền tảng bắt buộc trên thực tế.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân trẻ em là chế định pháp lý đặc thù quy định tại Điều 24 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 và Luật Trẻ em 2016, thiết lập cơ chế giám sát nghiêm ngặt, quy tắc đồng ý kép (Double Consent) từ cha mẹ và trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên (Điều 24 áp dụng cho việc công bố, tiết lộ thông tin đời sống riêng tư của trẻ; điểm c Khoản 1 Điều 60 Nghị định 330/2026/NĐ-CP xử phạt việc xử lý thiếu sự đồng ý này nói chung), cùng nghĩa vụ ngừng xử lý và xóa, hủy dữ liệu khi người đã đồng ý rút lại sự đồng ý hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền nhằm bảo đảm an toàn đời sống riêng tư của trẻ em trên không gian mạng.
Mua bán dữ liệu cá nhân là hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 6 Điều 7 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, trừ trường hợp luật có quy định khác. Việc chuyển giao dữ liệu cá nhân trong 6 trường hợp tại khoản 1 Điều 17 của Luật, dù có thu phí hay không, không bị xác định là mua bán dữ liệu cá nhân.
Quyền xóa dữ liệu cá nhân là quyền của chủ thể dữ liệu yêu cầu bên kiểm soát xóa, hủy dữ liệu cá nhân của mình (điểm d khoản 1 Điều 4 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15). Điều 14 Luật 91/2025 quy định 6 trường hợp phải xóa, hủy dữ liệu, các trường hợp được từ chối và yêu cầu xóa an toàn, không để khôi phục trái phép. Theo Điều 5 Nghị định 356/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp phải thực hiện trong 20 ngày.
Nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân là 6 nguyên tắc tại Điều 3 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15. Mọi hoạt động thu thập, xử lý dữ liệu cá nhân phải tuân thủ các nguyên tắc này: đúng pháp luật; đúng phạm vi và mục đích cụ thể, rõ ràng; dữ liệu chính xác và chỉ lưu trữ trong thời gian phù hợp; áp dụng đồng bộ biện pháp thể chế, kỹ thuật, con người; chủ động phòng ngừa, xử lý vi phạm; và hài hòa giữa lợi ích quốc gia với quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân là 9 nhóm dịch vụ được liệt kê tại Điều 21 Nghị định 356/2025/NĐ-CP, như vận hành phần mềm xử lý dữ liệu thay bên kiểm soát, chấm điểm tín nhiệm hay phân tích dữ liệu cá nhân. Tổ chức kinh doanh dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân phải đáp ứng điều kiện tại Điều 22 và được Bộ Công an cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện trước khi cung cấp dịch vụ.
Chuyển giao dữ liệu cá nhân là việc đưa dữ liệu cá nhân từ tổ chức, cá nhân này sang tổ chức, cá nhân khác, hoặc giữa các bộ phận trong cùng một tổ chức, để tiếp tục xử lý. Điều 17 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 chỉ cho phép chuyển giao dữ liệu cá nhân trong 6 trường hợp, và Điều 7 Nghị định 356/2025/NĐ-CP yêu cầu phần lớn các trường hợp này phải có thỏa thuận chuyển giao bằng văn bản.
Rút lại sự đồng ý là quyền của chủ thể dữ liệu yêu cầu doanh nghiệp ngừng xử lý dữ liệu cá nhân mà trước đó họ đã đồng ý cho xử lý; hạn chế xử lý là yêu cầu giới hạn việc xử lý khi chủ thể dữ liệu nghi ngờ về phạm vi, mục đích hoặc tính chính xác của dữ liệu. Theo Điều 10 Luật 91/2025/QH15 và khoản 2 Điều 5 Nghị định 356/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp phải phản hồi trong 02 ngày làm việc và thực hiện trong 15 ngày.
Biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân là các biện pháp quản lý (quy chế, phân công, đào tạo, đánh giá định kỳ) và biện pháp kỹ thuật (phân quyền, xác thực, mã hóa, giám sát, sao lưu) mà bên kiểm soát và bên xử lý phải thực hiện để phòng, chống hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân. Luật 91/2025/QH15 chỉ yêu cầu biện pháp phù hợp (điểm c khoản 1 Điều 37); Nghị định 356/2025/NĐ-CP mới nêu biện pháp cụ thể cho từng bối cảnh như dữ liệu nhạy cảm, dữ liệu lớn, điện toán đám mây.
Thời hạn lưu trữ dữ liệu cá nhân là khoảng thời gian doanh nghiệp được giữ dữ liệu cá nhân trước khi phải xóa, hủy. Luật 91/2025/QH15 không đặt một thời hạn chung: dữ liệu chỉ được lưu trong khoảng thời gian phù hợp với mục đích xử lý, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác (khoản 3 Điều 3), và phải xóa, hủy khi đã hoàn thành mục đích hoặc hết thời hạn lưu trữ theo quy định của pháp luật (điểm b, điểm c khoản 1 Điều 14).
Doanh nghiệp FDI là gì? Đó là cách gọi thông dụng của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Luật Đầu tư 143/2025/QH15 định nghĩa đó là tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông (khoản 22 Điều 3), không đặt ngưỡng tỷ lệ sở hữu. Con số 50% vốn điều lệ chỉ quyết định thủ tục khi doanh nghiệp đó đầu tư tiếp (khoản 1 Điều 20).
IRC là gì? IRC (Investment Registration Certificate) là Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư: văn bản bằng bản giấy hoặc bản điện tử ghi nhận thông tin đăng ký của nhà đầu tư về dự án đầu tư (khoản 11 Điều 3 Luật Đầu tư 143/2025/QH15). IRC bắt buộc với dự án của nhà đầu tư nước ngoài và của tổ chức kinh tế có trên 50% vốn điều lệ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ (khoản 1 Điều 26), và phải có trước khi thực hiện dự án (khoản 2 Điều 29).
Due diligence là gì? Due diligence (thẩm định, rà soát trước giao dịch) là quá trình bên mua hoặc nhà đầu tư kiểm tra doanh nghiệp, dự án hoặc tài sản mục tiêu trước khi cam kết giao dịch, để xác minh thông tin, phát hiện rủi ro và làm căn cứ định giá, đàm phán. Pháp luật Việt Nam không định nghĩa thuật ngữ này; đây là thông lệ giao dịch, trong đó thẩm định pháp lý (legal due diligence) rà soát tư cách pháp lý, giấy phép, hợp đồng, lao động, tài sản và tranh chấp của đối tượng.
Chủ sở hữu hưởng lợi là gì? Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp là một hoặc nhiều cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp sở hữu hoặc kiểm soát cuối cùng trên thực tế đối với doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, không gồm cá nhân đại diện vốn nhà nước (Điều 17 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, thay thế bởi Điều 3 Nghị định 296/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 23/07/2026). Cá nhân đó được xác định theo thứ tự: sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc cổ phần có quyền biểu quyết, nếu không thì cá nhân có quyền kiểm soát thực tế, nếu vẫn không thì người quản lý có quyền hạn lớn nhất. Doanh nghiệp phải kê khai và cập nhật thông tin này với cơ quan đăng ký kinh doanh.
Tập trung kinh tế là gì? Tập trung kinh tế là việc các doanh nghiệp sáp nhập, hợp nhất, mua lại hoặc liên doanh với nhau (khoản 1 Điều 29 Luật Cạnh tranh số 23/2018/QH14). Luật không cấm mọi giao dịch như vậy mà chỉ cấm tập trung kinh tế gây tác động hoặc có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh một cách đáng kể trên thị trường Việt Nam (Điều 30). Doanh nghiệp đạt ngưỡng thông báo phải nộp hồ sơ cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trước khi thực hiện giao dịch (Điều 33), nếu không có thể bị phạt theo Nghị định 75/2019/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 102/2026/NĐ-CP.
Người đại diện theo pháp luật là gì? Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp, và đại diện cho doanh nghiệp trước Trọng tài, Tòa án (khoản 1 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14). Công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật, nhưng phải luôn có ít nhất một người cư trú tại Việt Nam (khoản 2, 3 Điều 12). Người này chịu trách nhiệm cá nhân đối với thiệt hại cho doanh nghiệp do vi phạm nghĩa vụ trung thực, cẩn trọng và trung thành (Điều 13).
Mức phạt vi phạm hợp đồng là khoản tiền bên vi phạm phải trả cho bên bị vi phạm theo thỏa thuận trong hợp đồng. Với hợp đồng thương mại, mức phạt cho một vi phạm hoặc tổng mức phạt cho nhiều vi phạm không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm (Điều 301 Luật Thương mại 2005). Với hợp đồng dân sự thông thường, mức phạt do các bên thỏa thuận và không có trần chung, trừ khi luật liên quan quy định khác (khoản 2 Điều 418 Bộ luật Dân sự 2015). Chỉ đòi được phạt khi hợp đồng có điều khoản phạt vi phạm hợp đồng (Điều 300 Luật Thương mại; khoản 1 Điều 418 Bộ luật Dân sự).
Văn phòng đại diện là gì? Văn phòng đại diện là đơn vị phụ thuộc, không phải pháp nhân, chỉ đại diện theo ủy quyền cho lợi ích của doanh nghiệp hoặc thương nhân lập ra nó và không được hoạt động sinh lợi trực tiếp (khoản 6 Điều 3, khoản 1 Điều 18 Luật Thương mại 36/2005/QH11; khoản 2 Điều 44 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14; khoản 1 Điều 84 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13). Pháp luật có hai loại với hai thủ tục khác nhau: văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài phải xin giấy phép theo Nghị định 07/2016/NĐ-CP, còn văn phòng đại diện của doanh nghiệp đã thành lập tại Việt Nam, kể cả công ty FDI, chỉ đăng ký hoạt động với cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh (Điều 45 Luật Doanh nghiệp; Điều 30 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
M&A là gì? M&A (mergers and acquisitions, mua bán và sáp nhập doanh nghiệp) là cách gọi thông lệ cho giao dịch chuyển quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát doanh nghiệp, dự án, tài sản từ bên này sang bên khác. Pháp luật Việt Nam không định nghĩa thuật ngữ này mà điều chỉnh từng hình thức: mua cổ phần, phần vốn góp theo Điều 52, Điều 120, Điều 127 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 và, nếu bên mua là nhà đầu tư nước ngoài, Điều 21 Luật Đầu tư 143/2025/QH15; mua dự án theo Điều 34 Luật Đầu tư; sáp nhập, hợp nhất theo Điều 200, Điều 201 Luật Doanh nghiệp. Giao dịch đạt ngưỡng còn phải thông báo tập trung kinh tế theo Luật Cạnh tranh 23/2018/QH14.
Bất khả kháng là gì? Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan, không thể lường trước được và không thể khắc phục được dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép (khoản 1 Điều 156 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13). Bên không thực hiện đúng nghĩa vụ do sự kiện này không phải chịu trách nhiệm dân sự, trừ khi có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác (khoản 2 Điều 351). Trong hoạt động thương mại, bên vi phạm được miễn trách nhiệm nhưng phải chứng minh và phải thông báo ngay bằng văn bản cho bên kia (Điều 294, 295 Luật Thương mại 36/2005/QH11).
Ngành nghề kinh doanh có điều kiện là gì? Là ngành, nghề mà nhà đầu tư chỉ được kinh doanh khi đáp ứng điều kiện vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng (khoản 1 Điều 7 Luật Đầu tư 143/2025/QH15). Danh mục có ba phiên bản theo thời gian: Phụ lục IV gốc 198 ngành, danh mục 142 ngành theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP từ 01/07/2026 đến hết 28/02/2027, và 137 ngành theo Luật 24/2026/QH16 từ 01/03/2027.
Giấy phép lao động là gì? Là giấy tờ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam cấp mà người lao động nước ngoài phải có để làm việc tại Việt Nam, trừ các trường hợp không thuộc diện cấp tại Điều 154 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14 (điểm d khoản 1 Điều 151). Thông thường giấy phép có thời hạn tối đa 02 năm, gia hạn một lần tối đa 02 năm (Điều 155); thủ tục theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP, thay Nghị định 152/2020/NĐ-CP từ 07/08/2025 (khoản 2 Điều 35), và thành viên Trung tâm tài chính quốc tế áp dụng thêm Nghị định 325/2025/NĐ-CP.
Pháp chế doanh nghiệp là gì? Là chức năng tham mưu, tư vấn cho ban lãnh đạo về các vấn đề pháp lý liên quan đến tổ chức, quản lý và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp; pháp luật mô tả tổ chức pháp chế ở khoản 2 Điều 2 Nghị định 55/2011/NĐ-CP, và nghị định này áp dụng cho doanh nghiệp nhà nước (Điều 1). Trong các văn bản LexData đã đối chiếu, Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 không buộc công ty tư nhân hay công ty có vốn đầu tư nước ngoài phải lập bộ phận pháp chế, nhưng người đại diện theo pháp luật và người quản lý vẫn phải chịu trách nhiệm cá nhân nếu vi phạm nghĩa vụ trung thực, cẩn trọng (Điều 13, Điều 165). Vì vậy pháp chế nội bộ, pháp chế thuê ngoài hay kết hợp cả hai là lựa chọn quản trị, không phải nghĩa vụ luật định.
Vốn điều lệ là gì? Vốn điều lệ là tổng giá trị tài sản mà thành viên, chủ sở hữu công ty đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh; với công ty cổ phần là tổng mệnh giá cổ phần đã bán hoặc đã đăng ký mua khi thành lập (khoản 34 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14). Số vốn đã cam kết phải được góp đủ trong 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (khoản 2 Điều 47, khoản 2 Điều 75, khoản 1 Điều 113). Với dự án của nhà đầu tư nước ngoài, vốn điều lệ không nhất thiết bằng vốn đầu tư của dự án (khoản 5 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP).
Chủ trương đầu tư là gì? Chấp thuận chủ trương đầu tư là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận mục tiêu, địa điểm, quy mô, tiến độ, thời hạn thực hiện dự án, nhà đầu tư hoặc hình thức lựa chọn nhà đầu tư và cơ chế, chính sách đặc biệt (nếu có) (khoản 1 Điều 3 Luật Đầu tư 143/2025/QH15). Chỉ các dự án nêu tại Điều 24 mới phải xin, và thẩm quyền thuộc Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Ban quản lý khu (Điều 25). Dự án thuộc diện này phải được chấp thuận trước khi thực hiện (khoản 1 Điều 29); đây là một bước riêng, khác với Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC).
GDPR là gì? GDPR là Quy định (EU) 2016/679 về bảo vệ cá nhân trong xử lý dữ liệu cá nhân, áp dụng từ 25/05/2018 tại các nước Liên minh châu Âu (Điều 99 GDPR). Quy định này không phải là nghĩa vụ pháp lý tại Việt Nam; nó chỉ có thể áp dụng cho doanh nghiệp Việt Nam khi doanh nghiệp có cơ sở tại EU, hoặc chào bán hàng hóa, dịch vụ cho người đang ở EU, hoặc theo dõi hành vi của họ tại EU (Điều 3 GDPR). Nghĩa vụ tại Việt Nam chỉ đến từ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2026) và các nghị định hướng dẫn, trong đó có điểm giống và nhiều điểm khác GDPR.
NDA là gì? NDA (Non-Disclosure Agreement) là thỏa thuận bảo mật: một hợp đồng dân sự trong đó bên nhận thông tin cam kết giữ kín và chỉ dùng thông tin vào mục đích đã định. Pháp luật Việt Nam không có luật riêng về NDA; hiệu lực của nó dựa trên quyền tự do thỏa thuận (khoản 2 Điều 3, Điều 385, khoản 1 Điều 398 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13), còn bí mật kinh doanh được bảo hộ riêng theo Luật Sở hữu trí tuệ (khoản 23 Điều 4, Điều 84, Điều 127).
Hợp đồng nguyên tắc là gì? Đây là cách gọi trong thực tế cho văn bản ghi các điều kiện chung của một quan hệ mua bán hoặc hợp tác kéo dài, để các bên ký tiếp hợp đồng cụ thể, đơn đặt hàng hoặc phụ lục cho từng lần giao dịch. Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 không có loại hợp đồng mang tên này (Điều 402 chỉ nêu các loại chủ yếu), nên văn bản có ràng buộc hay không do nội dung quyết định, không phải tên gọi: thỏa thuận làm phát sinh quyền, nghĩa vụ là hợp đồng (Điều 385) và phải đáp ứng điều kiện có hiệu lực tại Điều 117.
Trọng tài thương mại là gì? Đó là phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thỏa thuận và được tiến hành theo Luật Trọng tài thương mại (khoản 1 Điều 3 Luật 54/2010/QH12). Tranh chấp chỉ vào trọng tài khi các bên có thỏa thuận trọng tài (Điều 5), phiên giải quyết không công khai nếu các bên không thỏa thuận khác (khoản 4 Điều 4) và phán quyết là chung thẩm (khoản 5 Điều 4). Văn bản đang áp dụng là văn bản hợp nhất 60/VBHN-VPQH ngày 15/8/2025, trong đó Luật 81/2025/QH15 đã sửa phần thẩm quyền của Tòa án.
Giải thể doanh nghiệp là gì? Giải thể doanh nghiệp là việc doanh nghiệp chấm dứt hoạt động theo trình tự luật định. Doanh nghiệp chỉ được giải thể khi bảo đảm thanh toán hết nợ và nghĩa vụ tài sản khác, và không đang có tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài (khoản 2 Điều 207 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14). Doanh nghiệp đã mất khả năng thanh toán thì người đại diện theo pháp luật có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu phá sản theo Luật Phục hồi, phá sản 142/2025/QH15, trừ khi đã nộp đơn phục hồi.
MOU là gì? MOU (Memorandum of Understanding, biên bản ghi nhớ) là văn bản ghi lại những điểm các bên đã thống nhất ở giai đoạn đầu của một cuộc hợp tác hoặc đàm phán. Pháp luật Việt Nam không có loại văn bản riêng tên MOU, nên hiệu lực tùy từng điều khoản và ý chí thực sự của các bên: có phần chỉ là tuyên bố ý định, có phần là cam kết ràng buộc do các bên thỏa thuận (như bảo mật, độc quyền đàm phán, phạt vi phạm; khoản 2 Điều 3 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13), bên cạnh nghĩa vụ bảo mật thông tin bí mật mà luật đã đặt ra trong giai đoạn giao kết (khoản 2 Điều 387), và cả văn bản có thể bị coi là hợp đồng nếu thể hiện sự thỏa thuận về quyền, nghĩa vụ (Điều 385).
Điều lệ công ty là gì? Luật Doanh nghiệp không định nghĩa Điều lệ; theo khoản 1 Điều 24 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14, Điều lệ công ty gồm Điều lệ khi đăng ký doanh nghiệp và Điều lệ được sửa đổi, bổ sung trong quá trình hoạt động, thường được hiểu là văn bản quy định cách tổ chức, quản lý và hoạt động của công ty. Công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần và công ty hợp danh phải nộp Điều lệ khi đăng ký thành lập (khoản 2 Điều 20, 21, 22); khoản 2 Điều 24 liệt kê 13 nhóm nội dung chủ yếu.
Thỏa thuận cổ đông là gì? Thỏa thuận cổ đông (SHA, viết tắt của shareholders agreement) là hợp đồng giữa các cổ đông, đôi khi có cả công ty, về góp vốn, quản trị, chuyển nhượng cổ phần và cách rút khỏi công ty. Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 không có điều khoản riêng về loại thỏa thuận này; nó có hiệu lực như một hợp đồng dân sự (khoản 2 Điều 3, Điều 385 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13) và chỉ ràng buộc các bên ký (khoản 2 Điều 401), còn bộ máy công ty vận hành theo Điều lệ (Điều 24 Luật Doanh nghiệp).
Cổ phần ưu đãi là gì? Đó là cổ phần của công ty cổ phần mang quyền khác cổ phần phổ thông: nhiều phiếu biểu quyết hơn, cổ tức cao hơn hoặc ổn định, hoặc được công ty hoàn lại vốn góp. Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 gọi tên ba loại là cổ phần ưu đãi cổ tức, cổ phần ưu đãi hoàn lại, cổ phần ưu đãi biểu quyết, và cho phép loại khác theo Điều lệ và pháp luật về chứng khoán (khoản 2 Điều 114). Công ty cổ phần nào cũng phải có cổ phần phổ thông (khoản 1 Điều 114).
Hỗ trợ chuyên gia
Đội ngũ luật sư LexData sẵn sàng hỗ trợ rà soát hồ sơ, đánh giá hiện trạng và xây dựng lộ trình phù hợp với mô hình kinh doanh của bạn.
Bắt đầu
Đặt lịch tư vấn 30 phút miễn phí. Chúng tôi sẽ phác thảo các điểm rủi ro ưu tiên và bước đi phù hợp với quy mô của bạn — không ràng buộc.
Hoặc liên hệ trực tiếp
Đã gửi!
Chúng tôi sẽ phản hồi trong 1 ngày làm việc.
