Đầu tư ra nước ngoài là việc nhà đầu tư chuyển vốn từ Việt Nam ra nước ngoài và dùng lợi nhuận từ vốn đó để kinh doanh ở nước ngoài (khoản 13 Điều 3 Luật Đầu tư 143/2025/QH15). Từ năm 2026, thủ tục đầu tư ra nước ngoài chia làm hai đường. Dự án dưới 7 tỷ đồng, không thuộc ngành có điều kiện, không phải xin giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài; nhà đầu tư chỉ đăng ký giao dịch ngoại hối với Ngân hàng Nhà nước (khoản 1 Điều 18 Nghị định 103/2026/NĐ-CP). Dự án từ 7 tỷ đồng, hoặc thuộc ngành ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, báo chí, phát thanh, truyền hình, kinh doanh bất động sản, vẫn xin giấy chứng nhận tại Bộ Tài chính (khoản 1 Điều 17).
"Bỏ thủ tục" chỉ đúng với một bước. Dự án đầu tư ra nước ngoài dưới 7 tỷ vẫn phải kê khai trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư, có xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế, mở tài khoản vốn, báo cáo định kỳ và chuyển lợi nhuận về nước. Thời hạn xác nhận ngoại hối cho dự án nhỏ còn dài hơn dự án có giấy chứng nhận.
Đầu tư ra nước ngoài thay đổi gì từ năm 2026?#
Thay đổi đến từ Luật Đầu tư 143/2025/QH15 (hiệu lực 01/03/2026) và Nghị định 103/2026/NĐ-CP (hiệu lực 03/04/2026). Luật 90/2025/QH15 có sửa Luật Đầu tư 2020 từ 01/07/2025 nhưng không đụng tới chương này (Điều 6 Luật 90). Nhiều bài trên mạng vẫn viết theo Luật 2020 và Nghị định 31/2021/NĐ-CP, nên còn nhắc Quốc hội chấp thuận chủ trương hay mốc 800 tỷ đồng.
| Nội dung | Trước 01/03/2026 | Hiện hành | Căn cứ hiện hành |
|---|---|---|---|
| Văn bản | Luật 61/2020; Chương VI Nghị định 31/2021; Thông tư 03/2021/TT-BKHĐT; Thông tư 12/2016/TT-NHNN | Luật 143/2025; Nghị định 103/2026; Thông tư 38/2026/TT-BTC (từ 15/04/2026); Thông tư 34/2026/TT-NHNN (từ 31/07/2026) | Điều 43 Nghị định 103; Điều 4 Thông tư 38; Điều 36 Thông tư 34 |
| Quốc hội | Chấp thuận chủ trương dự án từ 20.000 tỷ đồng (Điều 56 Luật 2020) | Không còn | Chương V Luật 143 |
| Thủ tướng | Chấp thuận chủ trương: từ 400 tỷ đồng (ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, báo chí, phát thanh, truyền hình, viễn thông), từ 800 tỷ đồng (dự án khác) (khoản 2 Điều 56 Luật 2020) | Chấp thuận trước khi cấp giấy chứng nhận: từ 1.600 tỷ đồng hoặc đề xuất cơ chế hỗ trợ đặc biệt | khoản 2 Điều 42 Luật 143; khoản 2 Điều 17 Nghị định 103 |
| Giấy chứng nhận | Dự án đầu tư trực tiếp đều phải có (Điều 61 Luật 2020) | Chỉ dự án từ 7 tỷ đồng hoặc ngành có điều kiện | khoản 3 Điều 42 Luật 143; Điều 17, 18 Nghị định 103 |
| Cơ quan cấp | Bộ Kế hoạch và Đầu tư | Bộ Tài chính (Cục Đầu tư nước ngoài) | khoản 1 Điều 42 Luật 143 |
| Lấy ý kiến Ngân hàng Nhà nước | Ngoại tệ chuyển ra từ 20 tỷ đồng (khoản 3 Điều 61 Luật 2020) | Vốn từ 25 tỷ đồng | điểm b khoản 2 Điều 22 Nghị định 103 |
| Báo cáo định kỳ | Hằng quý, hằng năm (Điều 73 Luật 2020) | 06 tháng, hằng năm | điểm b khoản 3 Điều 48 Luật 143 |
| Chuyển lợi nhuận về | 06 tháng từ ngày có quyết toán thuế ở nước sở tại (Điều 68 Luật 2020) | 12 tháng từ ngày được chia lợi nhuận | khoản 1 Điều 34 Nghị định 103 |
| Doanh nghiệp trên 50% vốn nước ngoài | Dùng vốn chủ sở hữu (Điều 70 Nghị định 31) | Thêm điều kiện lãi 02 năm liên tiếp | khoản 5 Điều 15 Nghị định 103 |
Với dự án tại Việt Nam, chấp thuận chủ trương đầu tư vẫn là thủ tục riêng. Với đầu tư ra nước ngoài, Luật 143 bỏ thủ tục này; dự án lớn chỉ cần Thủ tướng chấp thuận trong quy trình cấp giấy chứng nhận.
Có hai khoảng trống về thời gian. Nghị định 96/2026 ghi Nghị định 31/2021 hết hiệu lực từ 01/03/2026 (khoản 3 Điều 111), nhưng Nghị định 103 chỉ có hiệu lực từ 03/04/2026. Về ngoại hối, Thông tư 12/2016/TT-NHNN chỉ bị thay từ 31/07/2026. Hồ sơ nộp trong các khoảng này nên rà lại theo Điều 44 Nghị định 103 và Điều 37 Thông tư 34.
Dự án đã có giấy phép, giấy chứng nhận cũ được tiếp tục thực hiện. Nếu dự án nay không còn thuộc diện cấp giấy chứng nhận, khi điều chỉnh dự án không phải điều chỉnh giấy cũ (điểm a, b khoản 13 Điều 52 Luật 143).
Ai được đầu tư ra nước ngoài, theo hình thức nào?#
Nhà đầu tư gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức tín dụng, hộ kinh doanh, cá nhân quốc tịch Việt Nam và tổ chức khác (Điều 5 Nghị định 103). Hình thức: lập tổ chức kinh tế ở nước ngoài, đầu tư theo hợp đồng, góp vốn hoặc mua cổ phần để tham gia quản lý, và hình thức khác theo luật nước tiếp nhận (khoản 1 Điều 39 Luật 143). Mua cổ phần dưới 50% phải có tài liệu chứng minh tham gia quản lý (điểm b khoản 2 Điều 13 Nghị định 103); mua một ít cổ phần không kèm quyền quản lý không đi theo thủ tục này.
Vốn đầu tư ra nước ngoài không chỉ là tiền. Vốn gồm ngoại tệ, đồng Việt Nam, máy móc, hàng hóa, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ và cổ phần được hoán đổi (khoản 2 Điều 6), dùng để góp vốn, cho công ty ở nước ngoài vay, mua cổ phần, thực hiện bảo lãnh (khoản 3 Điều 6). Ngưỡng 7 tỷ đồng được so với tổng vốn đầu tư ra nước ngoài quy đổi ra đồng Việt Nam (khoản 6 Điều 6), tức gồm cả vốn bằng tài sản.
Ngành cấm và ngành có điều kiện. Cấm đầu tư vào ngành cấm tại Điều 6 Luật Đầu tư, ngành có công nghệ, sản phẩm cấm xuất khẩu, và ngành bị cấm ở nước tiếp nhận (Điều 40 Luật 143). Ngành có điều kiện gồm ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, báo chí, phát thanh, truyền hình và kinh doanh bất động sản (khoản 1 Điều 41). Ba ngành tài chính cần văn bản chấp thuận của cơ quan quản lý chuyên ngành; báo chí cần tổ chức đã có giấy phép tại Việt Nam và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng ý; bất động sản chỉ doanh nghiệp được đầu tư (Điều 11 Nghị định 103). Các dự án này luôn phải có giấy chứng nhận, kể cả dưới 7 tỷ đồng.
Cá nhân đầu tư ra nước ngoài#
Cá nhân đầu tư ra nước ngoài được, trừ người thuộc khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp như cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, người chưa thành niên (khoản 5 Điều 5 Nghị định 103). Văn bản đăng ký hợp lệ thay cho quyết định đầu tư (khoản 2 Điều 14); số định danh cá nhân thay giấy tờ tư cách pháp lý (điểm a khoản 8 Điều 3). Cá nhân vẫn cần văn bản cơ quan thuế xác nhận đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, cấp không quá 03 tháng (khoản 4 Điều 15; điểm b khoản 1 Điều 15 Thông tư 34). Hồ sơ ngoại hối nộp tại Ngân hàng Nhà nước Khu vực nơi đăng ký thường trú (khoản 2 Điều 12 Thông tư 34). Cá nhân không được đầu tư ngành bất động sản.
Doanh nghiệp FDI đầu tư ra nước ngoài#
Tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài nắm trên 50% vốn điều lệ phải đáp ứng thêm (khoản 5 Điều 15 Nghị định 103):
- Dùng vốn chủ sở hữu, không dùng phần vốn góp cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam.
- Có lãi 02 năm liên tiếp liền kề trước năm đăng ký, theo báo cáo tài chính đã kiểm toán (nếu có).
- Nếu tăng vốn để đầu tư ra nước ngoài: xin giấy chứng nhận trước, rồi tăng vốn và góp đủ vốn điều lệ tại Việt Nam, sau đó mới chuyển vốn ra.
Điều kiện có lãi là điểm mới: Điều 70 Nghị định 31/2021 chỉ đòi dùng vốn chủ sở hữu. Việc tăng vốn của doanh nghiệp FDI thường kéo theo thủ tục điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư tại Việt Nam.
Khi nào cần giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài?#
| Dự án | Thủ tục tại Việt Nam | Căn cứ |
|---|---|---|
| Dưới 7 tỷ đồng, không thuộc ngành có điều kiện | Kê khai trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư để nhận mã số khai hồ sơ, rồi đăng ký giao dịch ngoại hối | khoản 1, khoản 5 Điều 18 Nghị định 103 |
| Từ 7 tỷ đồng, hoặc ngành có điều kiện | Bộ Tài chính cấp giấy chứng nhận, sau đó đăng ký giao dịch ngoại hối | khoản 1 Điều 17 Nghị định 103; Điều 13 Thông tư 34 |
| Từ 1.600 tỷ đồng, hoặc đề xuất cơ chế hỗ trợ đặc biệt | Thủ tướng chấp thuận trước khi Bộ Tài chính cấp giấy chứng nhận | khoản 2 Điều 17 Nghị định 103 |
| Quốc phòng, an ninh theo thỏa thuận Chính phủ; tập đoàn nhà nước thuộc Phụ lục I Nghị định 366/2025; doanh nghiệp quy mô lớn đủ điều kiện | Không cấp giấy chứng nhận; đăng ký ngoại hối tại Ngân hàng Nhà nước trung ương | khoản 2, 3, 4 Điều 18 Nghị định 103; khoản 1 Điều 12 Thông tư 34 |
Doanh nghiệp quy mô lớn ở dòng cuối phải cùng lúc: quy mô lớn theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP, dùng ngoại tệ tự có và không vay, lãi 02 năm liền kề, và đã có ít nhất 02 dự án ở nước ngoài có lợi nhuận chuyển về (khoản 4 Điều 18). Dự án dưới 7 tỷ đồng vẫn được tự nguyện xin giấy chứng nhận (khoản 6 Điều 18), hữu ích khi đối tác hoặc ngân hàng nước ngoài đòi văn bản này. Giấy chứng nhận này khác IRC cấp cho dự án của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
Quy đổi theo tỷ giá nào? Tỷ giá bán ngoại tệ của tổ chức tín dụng tại thời điểm nộp hồ sơ (khoản 6 Điều 6 Nghị định 103); ở bước đăng ký ngoại hối là tỷ giá bán chuyển khoản của ngân hàng nơi mở tài khoản vốn, tại thời điểm lập văn bản đăng ký (khoản 2 Điều 5 Thông tư 34). Dự án sát ngưỡng có thể đổi đường thủ tục chỉ vì tỷ giá.
Ví dụ giả định (tỷ giá giả định 26.300 đồng/USD). Công ty A (100% vốn Việt Nam) góp 200.000 USD lập công ty con ở Singapore, tức 5,26 tỷ đồng: không cần giấy chứng nhận. Tiền chuyển trước để khảo sát, thuê tư vấn tối đa 5% × 200.000 = 10.000 USD (khoản 5 Điều 32 Nghị định 103). Năm sau A tăng thêm 100.000 USD, tổng 300.000 USD ≈ 7,89 tỷ đồng: A phải xin giấy chứng nhận (khoản 8 Điều 18) và đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối (điểm k khoản 1 Điều 16 Thông tư 34).
Công ty B có 60% vốn nước ngoài, muốn đầu tư 1 triệu USD (≈ 26,3 tỷ đồng) vào Thái Lan: phải xin giấy chứng nhận, Bộ Tài chính lấy ý kiến Ngân hàng Nhà nước vì vốn từ 25 tỷ đồng, và B phải chứng minh vốn chủ sở hữu cùng 02 năm có lãi.
Thủ tục đầu tư ra nước ngoài: hai đường so sánh#
| Bước | Dự án dưới 7 tỷ đồng | Dự án từ 7 tỷ đồng (không thuộc diện Thủ tướng) |
|---|---|---|
| 1 | Quyết định đầu tư (cá nhân không cần) | Như bên trái |
| 2 | Kê khai trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư, nhận mã số khai hồ sơ tự động (khoản 5 Điều 18 Nghị định 103) | Nộp hồ sơ cho Bộ Tài chính, bản giấy kèm bản điện tử hoặc trực tuyến (Điều 22, Điều 25) |
| 3 | — | Bộ Tài chính cấp giấy chứng nhận trong 15 ngày làm việc (điểm e khoản 2 Điều 22) |
| 4 | Mở tài khoản vốn đầu tư tại 01 ngân hàng được phép (khoản 1 Điều 9 Thông tư 34) | Như bên trái |
| 5 | Có chấp thuận của nước tiếp nhận hoặc tài liệu chứng minh quyền đầu tư (điểm b khoản 1 Điều 13 Thông tư 34) | Như bên trái |
| 6 | Ngân hàng Nhà nước Khu vực xác nhận đăng ký giao dịch ngoại hối trong 30 ngày làm việc (khoản 2 Điều 21 Thông tư 34) | Ngân hàng Nhà nước Khu vực xác nhận trong 07 ngày làm việc (khoản 2 Điều 21 Thông tư 34) |
| 7 | Chuyển vốn qua tài khoản vốn, theo tiến độ đã xác nhận | Như bên trái |
| 8 | Thông báo thực hiện hoạt động đầu tư trong 60 ngày kể từ ngày nước tiếp nhận chấp thuận (điểm a khoản 3 Điều 48 Luật 143; Mẫu I.10 Thông tư 38/2026/TT-BTC) | Như bên trái |
Cộng thời hạn luật định, đường "không giấy chứng nhận" (30 ngày làm việc) không nhanh hơn đường có giấy chứng nhận (15 + 07 ngày làm việc). Lợi ích của dự án nhỏ là hồ sơ gọn và chỉ làm việc với một cơ quan.
Hồ sơ đăng ký ngoại hối cho dự án dưới 7 tỷ đồng (Điều 15 Thông tư 34):
- Văn bản đăng ký theo Phụ lục 02.
- Xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế, không quá 03 tháng.
- Tài liệu tư cách pháp lý.
- Văn bản chấp thuận của nước tiếp nhận kèm trích dẫn luật nước đó. Nếu nước đó không cấp phép: giấy chứng nhận thành lập, điều lệ hoặc hợp đồng đầu tư (khoản 2 Điều 14).
- Xác nhận của ngân hàng về tài khoản và các lần chuyển tiền trước đầu tư, ghi mã số khai hồ sơ, cấp trong 10 ngày làm việc trước khi nộp.
- Tài liệu chứng minh tham gia quản lý, nếu sở hữu dưới 50%.
- Tài liệu địa điểm, nếu là dự án năng lượng, nông nghiệp, khoáng sản, nhà máy, xây dựng, bất động sản (khoản 1 Điều 12 Nghị định 103).
Hồ sơ nộp tại Bộ phận Một cửa, qua bưu chính hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia. Bản dịch giấy tờ nước ngoài phải chứng thực chữ ký người dịch, trừ hợp đồng nhà đầu tư ký với đối tác (khoản 1, khoản 5 Điều 20).
Hồ sơ cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài (khoản 1 Điều 22 Nghị định 103):
- Văn bản đăng ký (Mẫu I.1 Thông tư 38) và tài liệu tư cách pháp lý.
- Quyết định đầu tư (Mẫu I.7) và xác nhận của cơ quan thuế.
- Tài liệu địa điểm và hình thức đầu tư (Điều 12, 13).
- Tài liệu hoán đổi cổ phần, nếu có; văn bản chấp thuận, nếu thuộc ngành có điều kiện.
Bộ Tài chính thông báo nội dung cần làm rõ trong 05 ngày làm việc (điểm c khoản 2 Điều 22). Nhà đầu tư có tối đa 02 tháng để bổ sung; quá hạn mà không xin gia hạn thì hồ sơ có thể bị dừng (điểm c khoản 1 Điều 7).
Dự án thuộc diện Thủ tướng còn nộp đề xuất dự án, tài liệu năng lực tài chính, cam kết tự cân đối hoặc thu xếp ngoại tệ (Điều 19). Quy trình gồm lấy ý kiến (07 ngày làm việc), Bộ Tài chính báo cáo (10 ngày làm việc), Thủ tướng xem xét (10 ngày làm việc) và cấp giấy (03 ngày làm việc) (Điều 20).
Thủ tục chuyển tiền đầu tư ra nước ngoài#
Mọi khoản tiền đi và về liên quan đến dự án phải qua tài khoản vốn đầu tư ra nước ngoài (Điều 31 Nghị định 103). Mỗi dự án có tài khoản riêng: 01 tài khoản đồng Việt Nam và/hoặc 01 tài khoản cho mỗi loại ngoại tệ, cùng một ngân hàng; nhiều nhà đầu tư Việt Nam thì mỗi người một tài khoản (khoản 2, khoản 3 Điều 9 Thông tư 34).
Thủ tục chuyển tiền đầu tư ra nước ngoài chỉ bắt đầu khi có giấy chứng nhận (nếu thuộc diện cấp), có chấp thuận hoặc tài liệu chứng minh quyền đầu tư ở nước tiếp nhận, có tài khoản vốn (khoản 1 Điều 32 Nghị định 103) và đã đăng ký giao dịch ngoại hối (khoản 2 Điều 13 Thông tư 34). Mỗi lệnh chuyển ghi số tiền, mục đích, mã số dự án hoặc mã số khai hồ sơ; tổng tiền chuyển không vượt số vốn bằng tiền đã được xác nhận (khoản 3, khoản 4 Điều 27 Thông tư 34). Có thể chuyển bằng đồng Việt Nam nếu Việt Nam và nước tiếp nhận có thỏa thuận cho phép (khoản 1 Điều 4). Vốn bằng máy móc, hàng hóa làm thủ tục hải quan (khoản 6 Điều 32 Nghị định 103).
Chuyển tiền trước khi được cấp phép. Được chuyển cho 11 nhóm chi phí hình thành dự án như nghiên cứu thị trường, khảo sát, thuê tư vấn, văn phòng liên lạc, đặt cọc dự thầu hoặc mua bán sáp nhập, đàm phán hợp đồng (khoản 3 Điều 32 Nghị định 103). Hạn mức không quá 5% tổng vốn và không quá 300.000 USD, tính vào tổng vốn (khoản 5 Điều 32). Tiền đi qua "tài khoản trước đầu tư" riêng, sau đó tài khoản này được dùng làm tài khoản vốn (khoản 1, khoản 7 Điều 6 Thông tư 34). Dự án không thành thì phần chưa dùng phải chuyển về trong 60 ngày làm việc kể từ ngày nhận văn bản từ chối (khoản 6 Điều 6).
Cho công ty ở nước ngoài vay hoặc bảo lãnh cho công ty đó vay còn phải được chấp thuận riêng theo pháp luật ngoại hối; giấy chứng nhận không thay thế bước này (điểm d khoản 2 Điều 22 Nghị định 103). Chiều ngược lại, khi doanh nghiệp Việt Nam vay từ nước ngoài, xem đăng ký khoản vay nước ngoài.
Sau khi đầu tư ra nước ngoài: báo cáo và chuyển lợi nhuận về#
| Việc phải làm | Hạn | Căn cứ |
|---|---|---|
| Thông báo thực hiện hoạt động đầu tư, gửi Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, cơ quan đại diện Việt Nam | 60 ngày từ ngày nước tiếp nhận chấp thuận | điểm a khoản 3 Điều 48 Luật 143; Mẫu I.10 |
| Báo cáo 06 tháng đầu năm | Trước 20/07 | điểm b khoản 3 Điều 48 Luật 143; khoản 2 Điều 35 Nghị định 103; Mẫu I.15 |
| Báo cáo năm | Trước 15/02 năm sau | như trên; Mẫu I.16 |
| Báo cáo năm tài chính kèm báo cáo tài chính, quyết toán thuế ở nước ngoài | 06 tháng từ ngày có quyết toán thuế ở nước tiếp nhận | điểm c khoản 3 Điều 48 Luật 143; Mẫu I.17 |
| Báo cáo thống kê chuyển vốn, chuyển tiền về cho Ngân hàng Nhà nước | Hằng quý, chậm nhất ngày 05 tháng đầu quý sau | khoản 1 Điều 33 Thông tư 34 |
| Cập nhật thay đổi không phải điều chỉnh giấy chứng nhận | 01 tháng | khoản 1 Điều 27 Nghị định 103 |
| Thông báo thay đổi giao dịch ngoại hối (giảm vốn, đổi tên…) | 30 ngày làm việc | khoản 1 Điều 19 Thông tư 34 |
| Chuyển lợi nhuận về nước | 12 tháng từ ngày được chia | khoản 1 Điều 34 Nghị định 103 |
Báo cáo nộp bằng văn bản và qua Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư; khi hai bản khác nhau, thông tin trên hệ thống được dùng (khoản 4 Điều 48 Luật 143; khoản 3 Điều 35 Nghị định 103). Mẫu I.15 và I.16 có ô cho cả mã số dự án lẫn số xác nhận đăng ký ngoại hối, nên theo cách đọc của chúng tôi dự án dưới 7 tỷ đồng cũng báo cáo định kỳ. Công ty ở nước ngoài đầu tư tiếp sang nước thứ ba cũng phải báo cáo (khoản 4 Điều 35; Mẫu I.20).
Lợi nhuận. Trừ phần giữ lại để góp nốt vốn, tăng vốn hoặc làm dự án mới ở nước ngoài (Điều 33 Nghị định 103), toàn bộ lợi nhuận và thu nhập khác phải về Việt Nam trong 12 tháng kể từ ngày được chia (khoản 1 Điều 34). Chưa chuyển được thì thông báo trước cho Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước (Mẫu I.11) để kéo dài tối đa 12 tháng (khoản 3 Điều 34). Tiền về phải qua tài khoản vốn (khoản 2 Điều 24 Thông tư 34). Tái đầu tư lợi nhuận thì điều chỉnh giấy chứng nhận hoặc cập nhật hệ thống, rồi đăng ký thay đổi hoặc thông báo với Ngân hàng Nhà nước trong 05 đến 15 ngày (Điều 25 Thông tư 34). Doanh nghiệp FDI chuyển lợi nhuận từ Việt Nam ra theo quy trình khác, xem chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.
Điều chỉnh, chấm dứt dự án đầu tư ra nước ngoài#
Điều chỉnh giấy chứng nhận khi đổi nhà đầu tư Việt Nam, hình thức đầu tư, tăng vốn, đổi nguồn vốn, địa điểm (dự án cần địa điểm), mục tiêu chính, hoặc dùng lợi nhuận để tăng vốn (khoản 1 Điều 23 Nghị định 103). Hồ sơ gồm văn bản đề nghị (Mẫu I.3), báo cáo tình hình hoạt động (Mẫu I.4), quyết định điều chỉnh và xác nhận thuế nếu tăng vốn; Bộ Tài chính luôn lấy ý kiến Ngân hàng Nhà nước và giải quyết trong 15 ngày làm việc (Điều 24). Thay đổi khác chỉ cập nhật trên hệ thống trong 01 tháng (Điều 27).
Chấm dứt khi nhà đầu tư quyết định, hết thời hạn, chuyển nhượng toàn bộ vốn cho nhà đầu tư nước ngoài, công ty ở nước ngoài giải thể, phá sản, hoặc khi quá 24 tháng kể từ ngày có giấy chứng nhận hay xác nhận ngoại hối mà không triển khai theo tiến độ (khoản 1 Điều 28 Nghị định 103). Sau đó:
- Thanh lý dự án theo luật nước tiếp nhận.
- Chuyển toàn bộ khoản thu thanh lý về trong 12 tháng kể từ ngày có quyết toán thuế hoặc văn bản tương đương về việc hoàn tất thanh lý (khoản 2 Điều 28).
- Trong 60 ngày sau đó: chấm dứt hiệu lực giấy chứng nhận (Bộ Tài chính quyết định trong 15 ngày, Điều 29), hoặc với dự án không có giấy chứng nhận thì gửi thông báo chấm dứt cho Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính (điểm b khoản 3 Điều 28; Mẫu I.21) và ngân hàng nơi mở tài khoản vốn (khoản 4 Điều 23 Thông tư 34, Phụ lục 14).
Dự án "ngủ" quá 24 tháng có thể bị Bộ Tài chính tự chấm dứt hiệu lực giấy chứng nhận và phải xin lại từ đầu (khoản 6 Điều 29 Nghị định 103); xác nhận ngoại hối cũng tự hết hiệu lực nếu 24 tháng không chuyển vốn mà không đăng ký đổi tiến độ (khoản 2 Điều 23 Thông tư 34). Dự án tại Việt Nam có trình tự khác, xem chấm dứt dự án đầu tư.
Mức phạt vi phạm về đầu tư ra nước ngoài#
Mức trong Nghị định 122/2021/NĐ-CP là mức cho tổ chức, cá nhân bằng một nửa (khoản 2 Điều 4); Nghị định 288/2026/NĐ-CP sửa Nghị định 122 nhưng không sửa các điều dưới đây. Mức trong Nghị định 340/2025/NĐ-CP là mức cho cá nhân, tổ chức gấp 02 lần (điểm a khoản 3 Điều 5); bảng ghi mức đã nhân đôi.
| Hành vi | Mức phạt tổ chức | Căn cứ |
|---|---|---|
| Không báo cáo, báo cáo thiếu; không cập nhật hoặc cập nhật sai trên hệ thống | 20 đến 30 triệu đồng | khoản 1 Điều 20 Nghị định 122 |
| Không cập nhật thay đổi quá 01 tháng | 20 đến 30 triệu đồng | khoản 1 Điều 21 Nghị định 122 |
| Hồ sơ không trung thực; không điều chỉnh hoặc chấm dứt giấy chứng nhận khi phải làm | 50 đến 70 triệu đồng | khoản 2 Điều 21 Nghị định 122 |
| Không thực hiện đúng nội dung giấy chứng nhận | 70 đến 100 triệu đồng | khoản 1 Điều 22 Nghị định 122 |
| Đầu tư khi chưa có giấy chứng nhận | 100 đến 200 triệu đồng | khoản 3 Điều 21 Nghị định 122 |
| Không chuyển lợi nhuận, khoản thu thanh lý về nước đúng quy định | 100 đến 200 triệu đồng, buộc chuyển về | khoản 2, khoản 3 Điều 22 Nghị định 122 |
| Đầu tư vào ngành cấm | 200 đến 300 triệu đồng | khoản 4 Điều 21 Nghị định 122 |
| Sai thủ tục đăng ký, đăng ký thay đổi, thông báo thay đổi giao dịch ngoại hối | 40 đến 60 triệu đồng | điểm d, g khoản 3 Điều 27 Nghị định 340 |
| Sai quy định mở, sử dụng tài khoản; chuyển tiền sai quy định; gian lận hồ sơ ngoại hối | 60 đến 100 triệu đồng | điểm d, g, o khoản 4 Điều 27 Nghị định 340 |
Không báo cáo còn bị nhắc nhở, công khai vi phạm và có thể bị yêu cầu báo cáo đủ trước khi xét hồ sơ mới (khoản 5 Điều 35 Nghị định 103). Nghị định 122 viết theo Luật 2020; theo cách đọc của chúng tôi, khoản 3 Điều 21 chỉ áp dụng cho dự án thuộc diện có giấy chứng nhận, còn dự án dưới 7 tỷ chuyển tiền khi chưa đăng ký ngoại hối thì thuộc điểm g khoản 4 Điều 27 Nghị định 340.
Những điểm hay sai khi đầu tư ra nước ngoài#
- Nghĩ đầu tư ra nước ngoài dưới 7 tỷ là "không phải làm gì". Vẫn kê khai, đăng ký ngoại hối, báo cáo, chuyển lợi nhuận về.
- Chỉ tính tiền mặt khi so ngưỡng, bỏ qua máy móc, công nghệ, khoản cho công ty con vay và tiền chuyển trước đầu tư.
- Chuyển tiền từ tài khoản thanh toán thông thường hoặc nhờ công ty khác trả hộ, thay vì qua tài khoản vốn.
- Chỉ nhớ mức 300.000 USD cho tiền chuyển trước đầu tư; với dự án nhỏ, trần 5% tổng vốn thấp hơn nhiều.
- Hứa góp vốn với đối tác nước ngoài theo lịch quá gấp, không tính 30 ngày làm việc để Ngân hàng Nhà nước Khu vực xác nhận.
- Tính hạn chuyển lợi nhuận theo quy định cũ. Mốc nay là ngày được chia lợi nhuận.
- Quên báo cáo thống kê quý cho Ngân hàng Nhà nước vì đã báo cáo 06 tháng cho Bộ Tài chính; đây là hai chế độ khác nhau.
- Dùng mẫu của Thông tư 03/2021/TT-BKHĐT. Phần này đã bị thay bằng Thông tư 38/2026/TT-BTC từ 15/04/2026 (khoản 1 Điều 4).
Nếu thanh toán khoản đầu tư bằng cổ phần của chính doanh nghiệp Việt Nam (hoán đổi), nhà đầu tư nước ngoài nhận cổ phần đó phải làm thủ tục đầu tư tại Việt Nam (điểm c khoản 4 Điều 6 Nghị định 103), tức đi theo thủ tục chuyển nhượng vốn góp, cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài.
