Bộ luật Lao động 2019 (45/2019/QH14): tóm tắt

QUỐC HỘI _______ Bộ luật số: 45/2019/QH14

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BỘ LUẬT

LAO ĐỘNG

Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XIV, Kỳ họp thứ 8
Người ký: Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân
Ngày thông qua: 20/11/2019 | Ngày có hiệu lực: 01/01/2021
Thay thế: Bộ luật Lao động số 10/2012/QH13 (khoản 1 Điều 220)
Sửa đổi, bổ sung bởi: Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15 (thêm khoản 8a Điều 154, từ 01/01/2026); Luật Giáo dục nghề nghiệp 124/2025/QH15 (sửa khoản 3 Điều 61, từ 01/01/2026); Luật Dân số 113/2025/QH15 (sửa khoản 1 Điều 139, từ 01/07/2026). Đã hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026. Đến 28/09/2026, không có luật nào khác sửa đổi Bộ luật: LexData đã rà soát các luật số 01/2026/QH16 đến 24/2026/QH16 đăng Công báo.
Văn bản hướng dẫn chính: Nghị định 145/2020/NĐ-CP (điều kiện lao động và quan hệ lao động); Nghị định 219/2025/NĐ-CP (người lao động nước ngoài)
Nguồn chính thức (Công báo): Văn bản hợp nhất 18/VBHN-VPQH, Công báo số 131 ngày 28/02/2026 · Bản gốc, Công báo số 993+994 ngày 26/12/2019

Lưu ý: Trang này là tóm tắt các quy định chính do LexData biên soạn nhằm phục vụ tra cứu nhanh — không phải toàn văn Bộ luật. Văn bản gốc gồm 17 chương, 220 điều; trang này chỉ chọn các nội dung doanh nghiệp và doanh nghiệp FDI thường hỏi, theo bản hợp nhất năm 2026. Vui lòng tra cứu toàn văn từ nguồn chính thức ở liên kết trên.

Phạm vi điều chỉnh và cấu trúc

Bộ luật quy định tiêu chuẩn lao động, quyền và nghĩa vụ của người lao động, người sử dụng lao động, tổ chức đại diện người lao động và quản lý nhà nước về lao động (Điều 1), áp dụng cả với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam (Điều 2).

Chương	Nội dung	Điều
I–II	Quy định chung; việc làm, tuyển dụng, quản lý lao động	1–12
III	Hợp đồng lao động (giao kết, thực hiện, chấm dứt, vô hiệu, cho thuê lại lao động)	13–58
IV–V	Đào tạo nghề; đối thoại, thương lượng tập thể, thỏa ước lao động tập thể	59–89
VI–VII	Tiền lương; thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi	90–116
VIII	Kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất	117–131
IX–XI	An toàn, vệ sinh lao động; lao động nữ; lao động chưa thành niên, lao động nước ngoài và lao động khác	132–167
XII–XIII	Bảo hiểm; tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở	168–178
XIV	Giải quyết tranh chấp lao động, đình công	179–211
XV–XVII	Quản lý nhà nước, thanh tra, điều khoản thi hành	212–220

Người sử dụng lao động phải lập sổ quản lý lao động và khai trình việc sử dụng lao động trong 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động (Điều 12). Theo Điều 71 Nghị định 129/2025/NĐ-CP, báo cáo thay đổi lao động 06 tháng (trước 05/6) và hằng năm (trước 05/12) gửi Sở Nội vụ qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Hợp đồng lao động: hình thức, loại, nội dung

Nội dung quyết định, không phải tên gọi: thỏa thuận có nội dung về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là hợp đồng lao động dù mang tên khác (khoản 1 Điều 13). Phải ký trước khi nhận người lao động vào làm (khoản 2 Điều 13).
Hình thức: văn bản, 02 bản; hợp đồng điện tử dạng thông điệp dữ liệu có giá trị như văn bản; được giao kết bằng lời nói nếu thời hạn dưới 01 tháng, trừ một số trường hợp (Điều 14). Hợp đồng lao động điện tử được hướng dẫn tại Nghị định 337/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/01/2026; từ 01/07/2026 hợp đồng điện tử được giao kết trên eContract của nhà cung cấp đã kết nối và gửi về Nền tảng hợp đồng lao động điện tử để gắn ID trong 24 giờ, khoản 4 Điều 6). Xem hợp đồng lao động điện tử.
Chỉ có 02 loại (khoản 1 Điều 20): không xác định thời hạn và xác định thời hạn không quá 36 tháng. Hết hạn mà người lao động vẫn làm việc thì trong 30 ngày phải ký hợp đồng mới, nếu không hợp đồng trở thành không xác định thời hạn; hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký thêm 01 lần, trừ một số trường hợp như người lao động nước ngoài và người lao động cao tuổi (khoản 2 Điều 20).
Nội dung chủ yếu (khoản 1 Điều 21): công việc, địa điểm; thời hạn; mức lương, hình thức, thời hạn trả lương, phụ cấp; nâng bậc, nâng lương; thời giờ làm việc, nghỉ ngơi; bảo hộ lao động; bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp; đào tạo. Được thỏa thuận bằng văn bản về bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ và bồi thường khi vi phạm (khoản 2 Điều 21).
Phụ lục không được sửa thời hạn hợp đồng (khoản 2 Điều 22). Bên đề nghị sửa đổi hợp đồng phải báo trước ít nhất 03 ngày làm việc (khoản 1 Điều 33).
Người ký bên doanh nghiệp là người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền; người được ủy quyền không được ủy quyền lại (khoản 3, 5 Điều 18).
Cấm giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng; buộc người lao động đặt cọc tiền, tài sản; buộc làm việc để trả nợ (Điều 17).
Tạm thời điều chuyển công việc khác hợp đồng tối đa 60 ngày làm việc cộng dồn/năm (vượt mức cần người lao động đồng ý bằng văn bản), báo trước ít nhất 03 ngày làm việc, lương mới ít nhất 85% lương cũ; các trường hợp do nhu cầu sản xuất, kinh doanh phải ghi trong nội quy (Điều 29).

Thử việc (Điều 24–27)

Không áp dụng thử việc với hợp đồng dưới 01 tháng (khoản 3 Điều 24); chỉ thử việc một lần cho một công việc (Điều 25).

Công việc	Thời gian thử việc tối đa
Người quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp	180 ngày
Chức danh cần trình độ từ cao đẳng trở lên	60 ngày
Trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ	30 ngày
Công việc khác	06 ngày làm việc

Lương thử việc ít nhất 85% lương của công việc đó (Điều 26). Hết thử việc phải thông báo kết quả; trong thời gian thử việc mỗi bên được hủy bỏ không cần báo trước, không phải bồi thường (Điều 27).

Chấm dứt hợp đồng lao động

Các trường hợp chấm dứt (Điều 34, 45)

Điều 34 liệt kê 13 trường hợp, trong đó có: hết hạn; hai bên thỏa thuận; sa thải; đơn phương chấm dứt theo Điều 35, 36; cho thôi việc vì thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế, chia tách, sáp nhập (Điều 42, 43); giấy phép lao động hết hiệu lực với người lao động nước ngoài; thử việc không đạt. Người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản việc chấm dứt, trừ các trường hợp tại khoản 4–8 Điều 34 (Điều 45).

Người lao động đơn phương chấm dứt (Điều 35)

Người lao động không cần lý do, chỉ cần báo trước (khoản 1). Được nghỉ không cần báo trước khi, ví dụ: không được bố trí đúng công việc, địa điểm, điều kiện đã thỏa thuận; không được trả đủ hoặc đúng hạn lương; bị ngược đãi, cưỡng bức lao động; bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc; đủ tuổi nghỉ hưu; người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực (khoản 2).

Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt (Điều 36, 37)

Chỉ được chấm dứt khi có một trong các căn cứ tại khoản 1 Điều 36:

a) thường xuyên không hoàn thành công việc theo quy chế đánh giá do người sử dụng lao động ban hành (có tham khảo tổ chức đại diện người lao động nếu có);
b) ốm đau, tai nạn đã điều trị 12 tháng liên tục (hợp đồng không xác định thời hạn), 06 tháng liên tục (hợp đồng 12–36 tháng) hoặc quá nửa thời hạn (hợp đồng dưới 12 tháng) mà chưa hồi phục;
c) thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, địch họa, di dời hoặc thu hẹp sản xuất theo yêu cầu của cơ quan nhà nước, buộc phải giảm chỗ làm việc;
d) không có mặt sau thời hạn tạm hoãn hợp đồng (Điều 31);
đ) đủ tuổi nghỉ hưu, trừ khi có thỏa thuận khác;
e) tự ý bỏ việc không có lý do chính đáng từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên;
g) cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết, ảnh hưởng đến việc tuyển dụng.

Không được đơn phương chấm dứt khi người lao động đang điều trị ốm đau, tai nạn, bệnh nghề nghiệp (trừ trường hợp điểm b); đang nghỉ hằng năm, nghỉ việc riêng, nghỉ khác được đồng ý; lao động nữ mang thai, người đang nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi (Điều 37).

Thời hạn báo trước

Loại hợp đồng	Người lao động (khoản 1 Điều 35)	Người sử dụng lao động, căn cứ a, b, c, đ, g (khoản 2 Điều 36)
Không xác định thời hạn	Ít nhất 45 ngày	Ít nhất 45 ngày
Xác định thời hạn 12–36 tháng	Ít nhất 30 ngày	Ít nhất 30 ngày
Xác định thời hạn dưới 12 tháng	Ít nhất 03 ngày làm việc	Ít nhất 03 ngày làm việc
Căn cứ ốm đau, tai nạn dài ngày (điểm b)	–	Ít nhất 03 ngày làm việc

Không phải báo trước với căn cứ d, e (khoản 3 Điều 36). Ngành, nghề đặc thù theo quy định của Chính phủ: với người quản lý doanh nghiệp, Điều 7 Nghị định 145/2020/NĐ-CP đặt mức ít nhất 120 ngày (hợp đồng không xác định thời hạn hoặc từ 12 tháng trở lên) hoặc một phần tư thời hạn hợp đồng (hợp đồng dưới 12 tháng).
Mỗi bên được hủy bỏ việc đơn phương chấm dứt trước khi hết thời hạn báo trước, bằng thông báo văn bản và phải được bên kia đồng ý (Điều 38).

Chấm dứt trái pháp luật (Điều 39–41)

Người lao động nghỉ trái luật: mất trợ cấp thôi việc; bồi thường nửa tháng lương cộng tiền lương những ngày không báo trước; hoàn trả chi phí đào tạo (Điều 40).
Người sử dụng lao động chấm dứt trái luật: nhận người lao động trở lại, trả lương và bảo hiểm cho những ngày không được làm việc, cộng thêm ít nhất 02 tháng lương; nếu vi phạm thời hạn báo trước thì trả thêm tiền lương những ngày không báo trước (khoản 1 Điều 41). Người lao động không muốn quay lại thì được thêm trợ cấp thôi việc (khoản 2); nếu doanh nghiệp không muốn nhận lại và người lao động đồng ý, hai bên thỏa thuận thêm khoản bồi thường ít nhất 02 tháng lương (khoản 3).

Trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, thanh toán (Điều 46–48)

	Trợ cấp thôi việc (Điều 46)	Trợ cấp mất việc làm (Điều 47)
Khi nào	Chấm dứt theo khoản 1, 2, 3, 4, 6, 7, 9, 10 Điều 34	Cho thôi việc theo khoản 11 Điều 34 (Điều 42, 43)
Mức	Nửa tháng lương cho mỗi năm làm việc	01 tháng lương cho mỗi năm, ít nhất 02 tháng
Loại trừ	Đủ điều kiện hưởng lương hưu; tự ý bỏ việc theo điểm e khoản 1 Điều 36	–

Cả hai chỉ áp dụng với người làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng. Thời gian tính trợ cấp trừ đi thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được chi trả trợ cấp; lương tính trợ cấp là bình quân 06 tháng liền kề theo hợp đồng (Điều 46, 47; Điều 8 Nghị định 145/2020/NĐ-CP).
Thanh toán trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt, được kéo dài không quá 30 ngày khi doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, tái cơ cấu, vì lý do kinh tế, chia, tách, sáp nhập, chuyển nhượng tài sản hoặc do thiên tai, dịch bệnh (khoản 1 Điều 48). Khi giải thể, phá sản, quyền lợi của người lao động được ưu tiên thanh toán (khoản 2 Điều 48).

Tái cấu trúc, thay đổi cơ cấu và sáp nhập (Điều 42–44)

Thay đổi cơ cấu, công nghệ: thay đổi cơ cấu tổ chức, tổ chức lại lao động; thay đổi quy trình, công nghệ, máy móc; thay đổi sản phẩm (khoản 1 Điều 42). Lý do kinh tế: khủng hoảng, suy thoái kinh tế; thực hiện chính sách của Nhà nước khi cơ cấu lại nền kinh tế hoặc cam kết quốc tế (khoản 2 Điều 42).
Nếu ảnh hưởng đến việc làm của nhiều người lao động, phải lập và thực hiện phương án sử dụng lao động (khoản 3, 4 Điều 42); không bố trí được việc làm thì cho thôi việc và trả trợ cấp mất việc làm (khoản 5 Điều 42).
Cho thôi việc chỉ sau khi trao đổi ý kiến với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có) và thông báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và người lao động (khoản 6 Điều 42).
Khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng tài sản ảnh hưởng đến việc làm của nhiều người, cũng phải lập phương án; người sử dụng lao động hiện tại và kế tiếp cùng chịu trách nhiệm thực hiện (Điều 43).
Phương án gồm danh sách người tiếp tục làm việc, đào tạo lại, chuyển sang không trọn thời gian, nghỉ hưu, chấm dứt hợp đồng; quyền, nghĩa vụ các bên; nguồn tài chính. Phương án phải được công khai cho người lao động trong 15 ngày kể từ ngày thông qua (Điều 44).

Đây là hạng mục cần rà soát sớm trong các giao dịch sáp nhập, hợp nhất và kế hoạch tái cấu trúc doanh nghiệp.

Hợp đồng lao động vô hiệu (Điều 49–51)

Hợp đồng vô hiệu toàn bộ khi toàn bộ nội dung trái pháp luật, người ký không đúng thẩm quyền hoặc vi phạm nguyên tắc giao kết, hoặc công việc bị pháp luật cấm; vô hiệu từng phần khi phần vi phạm không ảnh hưởng phần còn lại (Điều 49). Chỉ Tòa án nhân dân tuyên bố hợp đồng vô hiệu (Điều 50); ký sai thẩm quyền thì hai bên ký lại (khoản 2 Điều 51).

Tiền lương và làm thêm giờ

Lương theo công việc không thấp hơn lương tối thiểu vùng do Chính phủ công bố (Điều 90, 91). Lương trả bằng Đồng Việt Nam; người lao động nước ngoài có thể được trả bằng ngoại tệ (khoản 2 Điều 95).
Thang lương, bảng lương và định mức lao động do người sử dụng lao động xây dựng, làm cơ sở thỏa thuận mức lương ghi trong hợp đồng lao động; mức lao động phải được áp dụng thử trước khi ban hành chính thức; phải tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nơi có tổ chức này) và công bố công khai tại nơi làm việc trước khi thực hiện (Điều 93). Điều 93 không yêu cầu đăng ký hay gửi thang lương, bảng lương cho cơ quan nhà nước. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, nếu có (Điều 104). Cách xây dựng: thang bảng lương.
Chậm trả lương vì bất khả kháng không quá 30 ngày; chậm từ 15 ngày trở lên phải đền bù ít nhất bằng tiền lãi tiền gửi kỳ hạn 01 tháng (khoản 4 Điều 97). Khấu trừ lương chỉ để bồi thường tài sản, tối đa 30% lương thực trả hằng tháng (Điều 102).
Lương làm thêm giờ ít nhất 150% ngày thường, 200% ngày nghỉ hằng tuần, 300% ngày lễ, tết; làm đêm thêm ít nhất 30%; làm thêm giờ ban đêm thêm 20% (Điều 98).

Nội dung	Giới hạn	Căn cứ
Giờ làm việc bình thường	08 giờ/ngày, 48 giờ/tuần (quy định theo tuần: tối đa 10 giờ/ngày)	Điều 105
Giờ làm việc ban đêm	22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau	Điều 106
Làm thêm theo ngày	Không quá 50% giờ làm bình thường; quy định theo tuần: tổng không quá 12 giờ/ngày	Điều 107
Làm thêm theo tháng	Không quá 40 giờ	Điều 107
Làm thêm theo năm	200 giờ; 300 giờ với một số ngành, trường hợp	Điều 107

Làm thêm giờ phải có sự đồng ý của người lao động (điểm a khoản 2 Điều 107). Mức 300 giờ áp dụng cho dệt, may, da, giày, điện, điện tử, chế biến nông, lâm, thủy sản; điện, viễn thông, lọc dầu, cấp thoát nước; công việc cần lao động trình độ cao hoặc cấp bách, thời vụ; khi áp dụng phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan chuyên môn về lao động cấp tỉnh, nay là Sở Nội vụ (khoản 3, 4 Điều 107; Điều 59–62 Nghị định 145/2020/NĐ-CP).

Nghỉ lễ, nghỉ hằng năm, nghỉ việc riêng (Điều 111–115)

Nghỉ hằng tuần ít nhất 24 giờ liên tục (Điều 111). Nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương: Tết Dương lịch 01 ngày, Tết Âm lịch 05 ngày, 30/4 01 ngày, 01/5 01 ngày, Quốc khánh 02 ngày, Giỗ Tổ Hùng Vương 01 ngày; người lao động nước ngoài được nghỉ thêm 01 ngày Tết cổ truyền và 01 ngày Quốc khánh của nước họ (Điều 112). Ngoài Bộ luật, từ 01/07/2026 ngày 24/11 hằng năm (Ngày Văn hóa Việt Nam) người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương (khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 28/2026/QH16), nên tổng số ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương là 12 ngày.
Nghỉ hằng năm sau 12 tháng làm việc: 12 ngày làm việc (bình thường), 14 ngày (lao động chưa thành niên, người khuyết tật, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm), 16 ngày (đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm); tính theo tỷ lệ nếu chưa đủ 12 tháng; ngày chưa nghỉ khi thôi việc, mất việc được thanh toán bằng tiền (Điều 113). Cứ đủ 05 năm làm việc được thêm 01 ngày (Điều 114).
Nghỉ việc riêng hưởng lương: kết hôn 03 ngày; con kết hôn 01 ngày; cha, mẹ (cả bên vợ hoặc chồng), vợ hoặc chồng, con chết 03 ngày (khoản 1 Điều 115).

Nội quy lao động và đăng ký nội quy (Điều 118–121)

Mọi người sử dụng lao động phải có nội quy; từ 10 người lao động trở lên thì nội quy phải bằng văn bản (khoản 1 Điều 118).
Nội dung chủ yếu (khoản 2 Điều 118): thời giờ làm việc, nghỉ ngơi; trật tự; an toàn, vệ sinh lao động; phòng, chống quấy rối tình dục và trình tự xử lý; bảo vệ tài sản, bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, sở hữu trí tuệ; trường hợp tạm thời điều chuyển công việc; hành vi vi phạm và hình thức kỷ luật; trách nhiệm vật chất; người có thẩm quyền xử lý kỷ luật (chi tiết tại Điều 69 Nghị định 145/2020/NĐ-CP). Trước khi ban hành, sửa đổi phải tham khảo tổ chức đại diện người lao động (nếu có) (khoản 3 Điều 118).
Đăng ký (Điều 119): người sử dụng lao động có từ 10 người lao động trở lên nộp hồ sơ trong 10 ngày kể từ ngày ban hành tại cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đăng ký kinh doanh, nay là Sở Nội vụ. Căn cứ là khoản 1 Điều 3 Nghị quyết 190/2025/QH15 (chuyển đổi tên gọi cơ quan sau sắp xếp) và khoản 1 Điều 8 Nghị định 150/2025/NĐ-CP (Sở Nội vụ tham mưu về lao động). Nếu có nội dung trái pháp luật, trong 07 ngày làm việc cơ quan này hướng dẫn sửa đổi và đăng ký lại. Có chi nhánh, cơ sở ở tỉnh khác thì gửi nội quy đã đăng ký đến cơ quan lao động nơi đặt chi nhánh, cơ sở.
Cấp xã thay cấp huyện: khoản 5 Điều 119 cho phép cơ quan cấp tỉnh ủy quyền cho cơ quan lao động cấp huyện. Từ 01/07/2025, Điều 67 Nghị định 129/2025/NĐ-CP quy định cơ quan chuyên môn về nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đăng ký khi được cơ quan chuyên môn về nội vụ cấp tỉnh ủy quyền. Cấp xã chỉ nhận đăng ký khi đã được ủy quyền; nếu chưa, doanh nghiệp nộp tại Sở Nội vụ. Nghị định 129/2025 hết hiệu lực từ 01/03/2027 trừ khi được kéo dài; đến 28/09/2026 chưa có văn bản kéo dài hoặc thay thế, nên cần kiểm tra lại nơi nộp khi đăng ký.
Hồ sơ (Điều 120): văn bản đề nghị; nội quy; góp ý của tổ chức đại diện người lao động (nếu có); văn bản về kỷ luật, trách nhiệm vật chất (nếu có).
Hiệu lực (Điều 121): sau 15 ngày kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ; doanh nghiệp dưới 10 người lao động có nội quy bằng văn bản thì tự quyết định thời điểm hiệu lực.

Kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất (Điều 122–131)

Nguyên tắc (Điều 122): người sử dụng lao động phải chứng minh lỗi; có sự tham gia của tổ chức đại diện người lao động mà người lao động là thành viên; người lao động có mặt và được tự bào chữa hoặc nhờ luật sư; phải lập biên bản; mỗi hành vi chỉ một hình thức kỷ luật. Không được kỷ luật khi người lao động đang nghỉ ốm, điều dưỡng, nghỉ có đồng ý; bị tạm giữ, tạm giam; đang chờ kết quả điều tra, xác minh hành vi thuộc khoản 1, 2 Điều 125; lao động nữ mang thai, người đang nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi (khoản 4). Trình tự tại Điều 70 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, trong đó phải thông báo cuộc họp kỷ luật ít nhất 05 ngày làm việc trước.
Thời hiệu 06 tháng kể từ ngày vi phạm; 12 tháng với vi phạm liên quan trực tiếp đến tài chính, tài sản, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ (Điều 123).
Hình thức (Điều 124): khiển trách; kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; cách chức; sa thải.
Sa thải chỉ khi (Điều 125): trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc; tiết lộ bí mật kinh doanh, công nghệ, xâm phạm sở hữu trí tuệ, gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy; tái phạm khi chưa được xóa kỷ luật kéo dài nâng lương hoặc cách chức; tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong 365 ngày.
Cấm phạt tiền, cắt lương thay cho kỷ luật; cấm kỷ luật hành vi không được quy định trong nội quy, hợp đồng hoặc pháp luật (Điều 127). Tạm đình chỉ công việc không quá 15 ngày, đặc biệt 90 ngày, được tạm ứng 50% lương (Điều 128).
Bồi thường thiệt hại (Điều 129): thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất, giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng, thì bồi thường tối đa 03 tháng lương, khấu trừ dần vào lương. Làm mất tài sản, tiêu hao vật tư quá định mức thì bồi thường theo thời giá, nội quy hoặc hợp đồng trách nhiệm; không bồi thường nếu do thiên tai, bất khả kháng.

Lao động nữ và thai sản (Điều 137–140)

Không sử dụng lao động nữ mang thai từ tháng thứ 07 (tháng thứ 06 ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo) làm đêm, làm thêm giờ, đi công tác xa; với người nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì chỉ được khi người lao động đồng ý (khoản 1 Điều 137).
Không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ một số trường hợp như doanh nghiệp chấm dứt hoạt động; hợp đồng hết hạn trong thời gian này thì được ưu tiên ký hợp đồng mới (khoản 3 Điều 137).
Nghỉ thai sản (khoản 1 Điều 139, sửa đổi bởi khoản 1 Điều 29 Luật Dân số 113/2025/QH15, hiệu lực từ 01/07/2026): 06 tháng; sinh con thứ hai được nghỉ 07 tháng; nghỉ trước sinh không quá 02 tháng; sinh đôi trở lên thì từ con thứ hai, mỗi con thêm 01 tháng. Chế độ do bảo hiểm xã hội chi trả.
Có thể đi làm sớm sau ít nhất 04 tháng nếu báo trước, được đồng ý và có xác nhận của cơ sở y tế (khoản 4 Điều 139). Khi trở lại được bảo đảm việc làm cũ, không giảm lương, quyền lợi (Điều 140).

Người lao động nước ngoài (Điều 151–157)

Điều kiện (khoản 1 Điều 151): đủ 18 tuổi, đủ năng lực hành vi dân sự; có trình độ, kinh nghiệm, đủ sức khỏe; không đang chấp hành hình phạt, chưa xóa án tích hoặc đang bị truy cứu hình sự; có giấy phép lao động, trừ trường hợp tại Điều 154. Thời hạn hợp đồng không vượt quá thời hạn giấy phép; được ký nhiều lần hợp đồng xác định thời hạn (khoản 2 Điều 151).
Vị trí được tuyển (Điều 152): chỉ quản lý, điều hành, chuyên gia, lao động kỹ thuật mà lao động Việt Nam chưa đáp ứng được; phải giải trình nhu cầu và được chấp thuận bằng văn bản trước khi tuyển. Theo Điều 22 Nghị định 219/2025/NĐ-CP, hồ sơ nộp từ 60 ngày đến ít nhất 10 ngày trước ngày dự kiến làm việc; cơ quan có thẩm quyền chấp thuận nhu cầu và cấp giấy phép trong cùng một thủ tục, trong 10 ngày làm việc.
Làm việc không có giấy phép: người lao động bị buộc xuất cảnh hoặc trục xuất; người sử dụng lao động bị xử lý theo pháp luật (Điều 153).
Không thuộc diện cấp giấy phép (Điều 154), gồm: chủ sở hữu, thành viên góp vốn công ty TNHH, Chủ tịch hoặc thành viên Hội đồng quản trị công ty cổ phần có giá trị góp vốn theo quy định của Chính phủ (Điều 7 Nghị định 219/2025/NĐ-CP: từ 3 tỷ đồng trở lên); trưởng văn phòng đại diện, dự án hoặc người chịu trách nhiệm chính về hoạt động của tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam; vào Việt Nam dưới 03 tháng để chào bán dịch vụ hoặc xử lý sự cố kỹ thuật phức tạp; luật sư nước ngoài có giấy phép hành nghề tại Việt Nam; theo điều ước quốc tế; kết hôn với người Việt Nam và sinh sống tại Việt Nam; trường hợp khác do Chính phủ quy định.
Khoản 8a Điều 154 (mới, từ 01/01/2026): nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao cũng không thuộc diện cấp giấy phép lao động (bổ sung bởi khoản 4 Điều 49 Luật 71/2025/QH15). Tiêu chí nhân lực này do Chính phủ quy định (khoản 1 Điều 19 Luật 71/2025/QH15), hiện tại Điều 5–10 Nghị định 353/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025, hiệu lực 01/01/2026. Nghị định 353 và Nghị định 219/2025/NĐ-CP chưa quy định thủ tục xác nhận miễn giấy phép lao động riêng cho diện này.
Thời hạn giấy phép tối đa 02 năm, chỉ gia hạn một lần tối đa 02 năm (Điều 155). Giấy phép hết hiệu lực trong các trường hợp như hết hạn, chấm dứt hợp đồng, nội dung hợp đồng hoặc công việc thực tế không đúng giấy phép, phía nước ngoài thôi cử, đơn vị sử dụng lao động chấm dứt hoạt động, bị thu hồi (Điều 156).
Thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi do Chính phủ quy định (Điều 157), hiện tại là Nghị định 219/2025/NĐ-CP. Xem dịch vụ giấy phép lao động cho người nước ngoài.

Tranh chấp lao động (Chương XIV)

Tranh chấp cá nhân do hòa giải viên lao động, Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết (Điều 187). Phải hòa giải trước, trừ một số tranh chấp như sa thải, đơn phương chấm dứt hợp đồng, bồi thường, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng, bảo hiểm; hòa giải viên phải kết thúc hòa giải trong 05 ngày làm việc (Điều 188).
Thời hiệu kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm (Điều 190): 06 tháng (hòa giải viên), 09 tháng (Hội đồng trọng tài), 01 năm (Tòa án).

Hiệu lực và văn bản liên quan

Hiệu lực từ 01/01/2021; hợp đồng, thỏa ước đã ký không trái hoặc có lợi hơn cho người lao động tiếp tục được thực hiện (Điều 220). Doanh nghiệp dưới 10 người lao động được miễn, giảm một số thủ tục theo quy định của Chính phủ (Điều 218).
Văn bản thường dùng cùng Bộ luật: Nghị định 145/2020/NĐ-CP, Nghị định 219/2025/NĐ-CP, Nghị định 337/2025/NĐ-CP (hợp đồng lao động điện tử), Nghị định 129/2025/NĐ-CP (thẩm quyền khi tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp), Nghị định 283/2026/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, hiệu lực 10/09/2026, thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP). Dữ liệu cá nhân của người lao động còn chịu Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025.

Cần rà soát hợp đồng lao động, nội quy hoặc phương án sử dụng lao động? Xem dịch vụ tư vấn luật lao động cho doanh nghiệp.

Bộ luật Lao động 2019 (Bộ luật số 45/2019/QH14)