CHÍNH PHỦ _______ Số: 283/2026/NĐ-CP
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Hà Nội, ngày 15 tháng 7 năm 2026
NGHỊ ĐỊNH
QUY ĐỊNH XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC LAO ĐỘNG, BẢO HIỂM XÃ HỘI, NGƯỜI LAO ĐỘNG VIỆT NAM ĐI LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI THEO HỢP ĐỒNG
- Cơ quan ban hành: Chính phủ (theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nội vụ)
- Người ký: Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà (TM. CHÍNH PHỦ, KT. THỦ TƯỚNG)
- Ngày ban hành: 15/07/2026 | Ngày có hiệu lực: 10/09/2026 (khoản 1 Điều 66)
- Thay thế: Nghị định 12/2022/NĐ-CP ngày 17/01/2022, hết hiệu lực từ ngày Nghị định 283 có hiệu lực (khoản 4 Điều 66)
- Căn cứ: Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15; Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 (sửa đổi bởi Luật số 67/2020/QH14 và Luật số 88/2025/QH15); Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14; Luật Việc làm số 74/2025/QH15; Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15; Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng số 69/2020/QH14; Luật An toàn, vệ sinh lao động số 84/2015/QH13; Luật Công đoàn số 50/2024/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 97/2025/QH15); Luật Đầu tư số 143/2025/QH15
- Nguồn chính thức Công báo Chính phủ: congbao.chinhphu.vn · Công báo số 448, ngày 28/07/2026
Lưu ý: Trang này là tóm tắt các quy định chính do LexData biên soạn nhằm phục vụ tra cứu nhanh — không phải toàn văn Nghị định. Văn bản gốc gồm 6 chương, 68 điều, không có phụ lục. Trang này tập trung vào các hành vi của người sử dụng lao động; phần người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài (Chương IV) và thẩm quyền của từng chức danh chỉ được tóm lược. Vui lòng tra cứu toàn văn từ nguồn chính thức ở liên kết trên.
Phạm vi điều chỉnh và cấu trúc
Nghị định quy định hành vi vi phạm, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản và xử phạt trong ba lĩnh vực: lao động (việc làm, tuyển dụng và quản lý lao động; điều kiện lao động và quan hệ lao động; an toàn, vệ sinh lao động; tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở), bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (khoản 1 Điều 1). Hành vi khác không quy định tại Nghị định này áp dụng nghị định xử phạt của lĩnh vực liên quan (khoản 2 Điều 1).
| Chương | Nội dung | Điều |
|---|---|---|
| I | Quy định chung: đối tượng, hình thức xử phạt, thời hiệu, mức phạt cá nhân và tổ chức | 1–7 |
| II – Mục 1 | Việc làm, tuyển dụng, quản lý lao động, lao động nước ngoài | 8–14 |
| II – Mục 2 | Điều kiện lao động và quan hệ lao động: hợp đồng, tiền lương, thời giờ làm việc, kỷ luật | 15–30 |
| II – Mục 3 | An toàn, vệ sinh lao động | 31–38 |
| II – Mục 4 | Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, kinh phí công đoàn | 39–42 |
| III | Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp | 43–48 |
| IV | Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng | 49–53 |
| V | Thẩm quyền lập biên bản, thẩm quyền xử phạt, thi hành | 54–65 |
| VI | Hiệu lực, chuyển tiếp, trách nhiệm thi hành | 66–68 |
Quy định chung (Điều 3–7)
Hình thức xử phạt và thời hiệu (Điều 3)
- Hình thức chính: cảnh cáo hoặc phạt tiền (khoản 1).
- Hình thức bổ sung: tịch thu tang vật; tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thời hạn; đình chỉ hoạt động có thời hạn; trục xuất người lao động nước ngoài (khoản 2).
- Thời hiệu xử phạt: 01 năm với vi phạm về lao động, bảo hiểm xã hội; 02 năm với vi phạm về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài (khoản 4). Cách xác định hành vi đã kết thúc hay đang thực hiện theo khoản 1 Điều 8 Nghị định 118/2021/NĐ-CP (khoản 5).
Mức phạt cá nhân và tổ chức (Điều 7)
- Mức phạt tại Chương II, III, IV là mức đối với cá nhân. Mức phạt đối với tổ chức bằng 02 lần mức đối với cá nhân (khoản 1 Điều 7).
- Ngoại lệ: các quy định sau đã là mức đối với tổ chức, không nhân đôi: Điều 8; Điều 9; khoản 3 Điều 10; khoản 3, 4, 5, 6 Điều 19; khoản 2, 4 Điều 36; khoản 1 Điều 37; khoản 1, 5, 6, 7, 8 Điều 38; khoản 3 Điều 42; khoản 6, 11 Điều 48; Điều 49; khoản 1–8 Điều 50; khoản 1–6 Điều 52; khoản 4 Điều 53 (khoản 1 Điều 7). Các khoản này chủ yếu áp dụng cho tổ chức dịch vụ việc làm, doanh nghiệp cho thuê lại lao động, tổ chức huấn luyện, kiểm định, quan trắc môi trường lao động và doanh nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.
- Tổ chức bị phạt gấp 02 lần gồm doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp Việt Nam hoặc doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp, văn phòng đại diện không sinh lời của tổ chức nước ngoài, cơ sở giáo dục, y tế và các tổ chức khác (khoản 2 Điều 7).
- Hộ kinh doanh, hộ gia đình bị xử phạt như cá nhân (khoản 3 Điều 7).
- Vi phạm nhiều lần thì phạt từng hành vi. Riêng hành vi về kinh phí công đoàn (khoản 1 Điều 42), chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp (Điều 43–46) thực hiện ở các thời điểm khác nhau, chưa bị xử lý và còn thời hiệu thì chỉ phạt một hành vi, kèm tình tiết tăng nặng vi phạm nhiều lần (khoản 4 Điều 7).
Cách đọc các bảng dưới đây: doanh nghiệp là tổ chức. Nếu điều khoản không thuộc danh sách ngoại lệ, mức phạt doanh nghiệp bằng 02 lần con số ghi trong Nghị định. Các bảng ghi cả hai mức.
Chuyển hồ sơ có dấu hiệu tội phạm (Điều 4)
Hồ sơ phải được chuyển sang cơ quan tố tụng hình sự khi hành vi có dấu hiệu tội phạm, ví dụ dùng giấy tờ giả trong hồ sơ giấy phép lao động (điểm b khoản 4 Điều 13), tái phạm cưỡng bức lao động, tái phạm về đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc (Điều 44) hoặc bảo hiểm thất nghiệp (Điều 46) (khoản 2 Điều 4).
Tuyển dụng, quản lý lao động và đăng ký lao động (Điều 10–12)
| Hành vi | Cá nhân | Doanh nghiệp (x2) | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Không khai trình việc sử dụng lao động; thu tiền của người tham gia tuyển dụng; không nhập đầy đủ thông tin vào sổ quản lý lao động hoặc không xuất trình sổ khi được yêu cầu | 1–3 triệu | 2–6 triệu | khoản 1 Điều 11 |
| Phân biệt đối xử trong lao động; không báo cáo tình hình thay đổi về lao động; không lập sổ quản lý lao động, lập không đúng thời hạn hoặc thiếu nội dung cơ bản | 5–10 triệu | 10–20 triệu | khoản 2 Điều 11 |
| Lừa gạt, dụ dỗ người lao động hoặc tuyển dụng để bóc lột, cưỡng bức lao động | 50–75 triệu | 100–150 triệu | khoản 3 Điều 11 |
| Khai thác, chia sẻ, sử dụng trái phép dữ liệu về người lao động chưa được công bố | 20–40 triệu | 40–80 triệu | khoản 2 Điều 10 |
Đăng ký lao động (Điều 12): người sử dụng lao động không đăng ký, điều chỉnh thông tin đăng ký lao động khi nộp hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội bị phạt 5–10 triệu (01–50 người), 10–15 triệu (51–100 người), 15–20 triệu (từ 101 người) — mức cá nhân, doanh nghiệp gấp đôi (khoản 2). Người lao động thuộc diện bảo hiểm xã hội bắt buộc không cung cấp hoặc cung cấp sai thông tin bị phạt 1–2 triệu (khoản 1).
Người lao động nước ngoài (Điều 13)
Mức tại Điều 13 là mức đối với cá nhân; Điều 13 không thuộc danh sách ngoại lệ tại khoản 1 Điều 7, nên doanh nghiệp bị phạt gấp đôi. Các dẫn chiếu là Điều của Nghị định 219/2025/NĐ-CP.
| Hành vi | Cá nhân | Doanh nghiệp (x2) | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Không thông báo, thông báo trễ hoặc thiếu nội dung: trường hợp miễn không phải xin giấy xác nhận (khoản 4 Điều 9 NĐ 219); làm việc tại tỉnh khác (khoản 5 Điều 9, khoản 5 Điều 22 NĐ 219) | 1–3 triệu | 2–6 triệu | khoản 1 |
| Sử dụng người nước ngoài làm việc không đúng nội dung giấy phép lao động (GPLĐ) hoặc giấy xác nhận; không thu hồi, thu hồi trễ hoặc không nộp lại GPLĐ, giấy xác nhận theo Điều 31, 33 NĐ 219 | 5–10 triệu mỗi người, tối đa 75 triệu | 10–20 triệu mỗi người, tối đa 150 triệu | khoản 2 |
| Sửa chữa, làm sai lệch tài liệu hoặc dùng giấy tờ giả trong hồ sơ cấp, cấp lại, gia hạn GPLĐ, giấy xác nhận | 40–60 triệu | 80–120 triệu | khoản 4 |
| Sử dụng người nước ngoài không có GPLĐ / giấy xác nhận, hoặc GPLĐ đã hết hạn, giấy xác nhận đã hết hiệu lực: 01–10 người | 30–45 triệu | 60–90 triệu | điểm a khoản 5 |
| Như trên: 11–20 người | 45–60 triệu | 90–120 triệu | điểm b khoản 5 |
| Như trên: từ 21 người | 60–75 triệu | 120–150 triệu | điểm c khoản 5 |
Người lao động nước ngoài làm việc không có GPLĐ hoặc giấy xác nhận, hoặc dùng giấy đã hết hiệu lực, bị phạt 15–25 triệu (khoản 3). Hình thức bổ sung: tịch thu giấy tờ bị sửa chữa hoặc giả mạo (điểm a khoản 6); trục xuất người lao động nước ngoài khi vi phạm khoản 3 và khoản 4 (điểm b khoản 6). Biện pháp khắc phục: buộc thông báo (vi phạm khoản 1); buộc nộp lại GPLĐ, giấy xác nhận (vi phạm điểm b, c, d, đ khoản 2, điểm b khoản 3 và khoản 4) (khoản 7).
Về các trường hợp miễn GPLĐ và khi nào chỉ cần thông báo, xem bài trường hợp miễn giấy phép lao động.
Hợp đồng lao động, thử việc, chấm dứt hợp đồng (Điều 15–18)
Nhiều hành vi bị phạt theo số người lao động bị vi phạm. Mức cá nhân / doanh nghiệp (x2):
| Số người bị vi phạm | Giao kết hợp đồng (khoản 1 Điều 15) | Chấm dứt hợp đồng (khoản 2 Điều 18) |
|---|---|---|
| 01–10 | 2–5 / 4–10 triệu | 1–2 / 2–4 triệu |
| 11–50 | 5–10 / 10–20 triệu | 2–5 / 4–10 triệu |
| 51–100 | 10–15 / 20–30 triệu | 5–10 / 10–20 triệu |
| 101–300 | 15–20 / 30–40 triệu | 10–15 / 20–30 triệu |
| Từ 301 | 20–25 / 40–50 triệu | 15–20 / 30–40 triệu |
- Khoản 1 Điều 15 áp dụng khi: không giao kết hợp đồng bằng văn bản với công việc từ đủ 01 tháng; giao kết không đúng loại hợp đồng; hợp đồng thiếu nội dung chủ yếu. Biện pháp khắc phục: buộc giao kết bằng văn bản, đúng loại hợp đồng (khoản 3).
- Khoản 2 Điều 18 áp dụng khi: sửa đổi thời hạn hợp đồng bằng phụ lục; thanh toán trễ các khoản khi chấm dứt hợp đồng; không trả hoặc trả thiếu trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm; không hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; không cung cấp bản sao tài liệu khi người lao động yêu cầu. Buộc trả đủ trợ cấp kèm tiền lãi (điểm a khoản 4).
- Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ; buộc người lao động đặt cọc bằng tiền hoặc tài sản; giao kết với người 15–dưới 18 tuổi không có đồng ý bằng văn bản của người đại diện: 20–25 triệu (khoản 2 Điều 15).
- Thử việc (Điều 16): 0,5–1 triệu (thử việc với hợp đồng dưới 01 tháng; không thông báo kết quả); 2–5 triệu (thử việc quá 01 lần, quá thời gian, trả lương thử việc dưới 85%, không ký hợp đồng khi đạt yêu cầu).
- Thực hiện hợp đồng (Điều 17): chuyển làm công việc khác không báo trước 03 ngày làm việc 1–3 triệu; bố trí sai địa điểm làm việc, không nhận lại sau tạm hoãn 3–7 triệu; quấy rối tình dục tại nơi làm việc 15–30 triệu; cưỡng bức, ngược đãi người lao động 50–75 triệu.
- Cho thôi việc do thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế mà không trao đổi với tổ chức đại diện người lao động hoặc không báo trước 30 ngày cho UBND cấp tỉnh hoặc người lao động; không lập phương án sử dụng lao động; dùng quy chế đánh giá mức độ hoàn thành công việc mà không tham khảo tổ chức đại diện: 5–10 triệu (khoản 3 Điều 18). Không thông báo bằng văn bản việc chấm dứt hợp đồng: 1–3 triệu (khoản 1 Điều 18).
Các mức trong danh sách trên là mức cá nhân; doanh nghiệp bị phạt gấp đôi (khoản 1 Điều 7), ví dụ không nhận lại người lao động sau khi hết thời hạn tạm hoãn là 6–14 triệu (điểm b khoản 2 Điều 17).
Tiền lương (Điều 23)
| Hành vi | Cá nhân | Doanh nghiệp (x2) | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Không công bố thang lương, bảng lương, mức lao động, quy chế thưởng; không xây dựng thang lương, bảng lương hoặc định mức lao động, không áp dụng thử mức lao động trước khi ban hành chính thức; không tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nơi có tổ chức này) khi xây dựng thang lương, bảng lương, định mức lao động, quy chế thưởng; không thông báo bảng kê trả lương; không trả lương bình đẳng | 5–10 triệu | 10–20 triệu | khoản 1 |
| Trả lương trễ, thiếu; không trả đủ lương làm thêm giờ, làm đêm, ngừng việc; khấu trừ lương trái luật; không trả lương ngày phép năm chưa nghỉ khi thôi việc: 01–10 người | 5–10 triệu | 10–20 triệu | khoản 2 |
| Như trên: 11–50 / 51–100 / 101–300 / từ 301 người | 10–20 / 20–30 / 30–40 / 40–50 triệu | 20–40 / 40–60 / 60–80 / 80–100 triệu | khoản 2 |
| Trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu: 01–10 / 11–50 / từ 51 người | 20–30 / 30–50 / 50–75 triệu | 40–60 / 60–100 / 100–150 triệu | khoản 3 |
| Không trả cùng kỳ lương khoản tiền tương đương mức đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người không thuộc diện tham gia: 01–10 / 11–50 / 51–100 / 101–300 / từ 301 người | 3–5 / 5–8 / 8–12 / 12–15 / 15–20 triệu | 6–10 / 10–16 / 16–24 / 24–30 / 30–40 triệu | khoản 4 |
Buộc trả đủ tiền lương hoặc khoản tiền tương đương kèm tiền lãi theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước tại thời điểm xử phạt (khoản 5).
Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi (Điều 24)
| Hành vi | Cá nhân | Doanh nghiệp (x2) | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Không bảo đảm nghỉ việc riêng, nghỉ không lương; không thông báo Sở Nội vụ khi làm thêm từ trên 200 đến 300 giờ/năm | 2–5 triệu | 4–10 triệu | khoản 1 |
| Vi phạm quy định nghỉ hằng tuần, nghỉ hằng năm, nghỉ lễ, tết | 10–20 triệu | 20–40 triệu | khoản 2 |
| Thời giờ làm việc bình thường quá giới hạn; huy động làm thêm giờ không có sự đồng ý của người lao động (trừ Điều 108 BLLĐ) | 20–25 triệu | 40–50 triệu | khoản 3 |
| Không bảo đảm nghỉ giữa giờ, nghỉ chuyển ca; làm thêm giờ vượt số giờ tối đa: 01–10 / 11–50 / 51–100 / 101–300 / từ 301 người | 5–10 / 10–20 / 20–40 / 40–60 / 60–75 triệu | 10–20 / 20–40 / 40–80 / 80–120 / 120–150 triệu | khoản 4 |
Nội quy, kỷ luật lao động (Điều 25)
- 1–3 triệu: không thông báo nội quy lao động đến toàn bộ người lao động hoặc không niêm yết nội dung chính (khoản 1).
- 5–10 triệu: không có nội quy bằng văn bản khi sử dụng từ 10 lao động; không đăng ký nội quy; không tham khảo tổ chức đại diện người lao động; dùng nội quy chưa có hoặc hết hiệu lực; xử lý kỷ luật, bồi thường sai trình tự, thủ tục, thời hiệu; tạm đình chỉ công việc quá thời hạn (khoản 2).
- 20–40 triệu: xâm phạm sức khỏe, danh dự người lao động khi xử lý kỷ luật; phạt tiền hoặc cắt lương thay cho xử lý kỷ luật; kỷ luật hành vi không có trong nội quy, hợp đồng hoặc luật; áp dụng nhiều hình thức kỷ luật cho một hành vi; kỷ luật người đang nghỉ ốm, bị tạm giữ, tạm giam (khoản 3).
- Buộc nhận lại người lao động và trả đủ lương những ngày nghỉ việc nếu sa thải sai trình tự, thủ tục, thời hiệu hoặc vì hành vi không có trong nội quy, hợp đồng, pháp luật (điểm a khoản 4).
Các mức trên là mức cá nhân; doanh nghiệp gấp đôi.
Nhóm khác trong quan hệ lao động (Điều 19–22, 26–30)
- Bên thuê lại lao động (mức cá nhân): 3–5 triệu (không hướng dẫn nội quy, an toàn; phân biệt đối xử); 40–50 triệu (thuê lại ngoài danh mục công việc, thuê từ doanh nghiệp không có chức năng, dùng để thay người đình công hoặc bị cho thôi việc) (khoản 1, 2 Điều 19). Doanh nghiệp cho thuê lại chịu mức tổ chức tại khoản 3–6 Điều 19, cao nhất 80–100 triệu.
- Đối thoại tại nơi làm việc, quy chế dân chủ (Điều 21): 5–10 triệu.
- Thỏa ước lao động tập thể (Điều 22): 1–3 triệu đến 10–15 triệu (từ chối thương lượng tập thể: 10–15 triệu).
- Lao động nữ, bình đẳng giới (Điều 26): 5–10 triệu; 10–20 triệu (làm thêm giờ, làm đêm với lao động mang thai từ tháng thứ 07; sa thải vì kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng; không lắp phòng vắt, trữ sữa mẹ khi có từ 1.000 lao động nữ).
- Lao động chưa thành niên (Điều 27): 1–2 triệu; 20–25 triệu; 50–75 triệu.
- Người lao động cao tuổi, người khuyết tật (Điều 29): 5–10 triệu mỗi người lao động; 10–15 triệu.
An toàn, vệ sinh lao động (Điều 31–38)
| Hành vi | Cá nhân | Doanh nghiệp (x2) | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Không báo cáo hoặc báo cáo trễ công tác an toàn, vệ sinh lao động | 1–3 triệu | 2–6 triệu | khoản 2 Điều 31 |
| Không thống kê, báo cáo tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, sự cố nghiêm trọng | 5–10 triệu | 10–20 triệu | khoản 3 Điều 31 |
| Không bố trí người làm công tác an toàn, y tế; không bố trí, huấn luyện lực lượng sơ cứu | 5–10 triệu | 10–20 triệu | khoản 2 Điều 32 |
| Không kiểm tra, bảo dưỡng máy, thiết bị; không điều tra, khai báo tai nạn lao động | 20–25 triệu | 40–50 triệu | khoản 3 Điều 32 |
| Không tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp | 1–3 triệu mỗi người, tối đa 75 triệu | 2–6 triệu mỗi người, tối đa 150 triệu | khoản 2 Điều 33 |
| Không trang cấp phương tiện bảo vệ cá nhân, không bồi dưỡng bằng hiện vật: 01–10 / 11–50 / 51–100 / 101–300 / từ 301 người | 3–6 / 6–10 / 10–15 / 15–20 / 20–30 triệu | 6–12 / 12–20 / 20–30 / 30–40 / 40–60 triệu | khoản 8 Điều 33 |
| Buộc người lao động làm việc khi có nguy cơ tai nạn đe dọa nghiêm trọng tính mạng, sức khỏe | 30–40 triệu | 60–80 triệu | khoản 10 Điều 33 |
| Không sơ cứu kịp thời, không trả chi phí y tế, bồi thường, trợ cấp tai nạn lao động | 2–4 triệu mỗi người, tối đa 75 triệu | 4–8 triệu mỗi người, tối đa 150 triệu | khoản 1 Điều 34 |
| Không kiểm định máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt: 01–03 / 04–10 / 11–20 / từ 21 thiết bị | 20–30 / 30–50 / 50–75 / 75 triệu | 40–60 / 60–100 / 100–150 / 150 triệu | khoản 4 Điều 35 |
| Không tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động: 01–10 / 11–50 / 51–100 / 101–300 / từ 301 người | 5–10 / 10–20 / 20–30 / 30–40 / 40–50 triệu | 10–20 / 20–40 / 40–60 / 60–80 / 80–100 triệu | khoản 1 Điều 36 |
| Không quan trắc môi trường lao động | 20–40 triệu | 40–80 triệu | khoản 3 Điều 38 |
Khoản 2, 4 Điều 36, khoản 1 Điều 37 và các khoản 1, 5–8 Điều 38 áp dụng cho tổ chức huấn luyện, kiểm định, quan trắc và đã là mức tổ chức (khoản 1 Điều 7).
Công đoàn và kinh phí công đoàn (Điều 39–42)
- Bảo đảm hoạt động của tổ chức đại diện người lao động, công đoàn (Điều 39): 3–5 triệu (không bố trí thời gian, nơi làm việc, thông tin); 10–20 triệu (chấm dứt hợp đồng, sa thải thành viên ban lãnh đạo tổ chức đại diện hoặc cán bộ công đoàn không chuyên trách mà không thỏa thuận bằng văn bản; không gia hạn hợp đồng đến hết nhiệm kỳ).
- Phân biệt đối xử vì lý do công đoàn (Điều 40): 15–30 triệu. Can thiệp, thao túng tổ chức đại diện (khoản 2 Điều 41): 20–40 triệu.
- Kinh phí công đoàn (Điều 42): chậm đóng, không trích đóng, đóng thiếu số tiền hoặc số người: 12% đến dưới 15% tổng số tiền phải đóng, tối đa 75 triệu (khoản 1); không đóng cho toàn bộ người lao động: 18%–20%, tối đa 75 triệu (khoản 2). Đây là mức cá nhân; doanh nghiệp gấp đôi, tức trần 150 triệu. Chậm nhất 30 ngày kể từ ngày có quyết định xử phạt, phải nộp số kinh phí còn thiếu kèm tiền lãi (điểm a khoản 4).
Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp (Điều 43–48)
Mức tại Điều 43–47 là mức cá nhân; doanh nghiệp gấp đôi. Chỉ khoản 6, 11 Điều 48 là mức tổ chức.
Chậm đóng và trốn đóng: vi phạm về số người (khoản 2 Điều 43–46)
| Số người vi phạm | Chậm đóng BHXH (khoản 2 Điều 43) | Trốn đóng BHXH (khoản 1 Điều 44) | Chậm đóng BHTN (khoản 2 Điều 45) | Trốn đóng BHTN (khoản 1 Điều 46) |
|---|---|---|---|---|
| Dưới 10 | 5–10 | 6–12 | 0,5–2,5 | 1–5 |
| 10–dưới 50 | 10–15 | 12–20 | 2,5–5 | 5–10 |
| 50–dưới 100 | 15–20 | 20–30 | 5–10 | 10–15 |
| 100–dưới 300 | 20–30 | 30–40 | 10–15 | 15–20 |
| 300–dưới 500 | 30–40 | 40–50 | 15–20 | 20–25 |
| 500–dưới 700 | 40–50 | 50–60 | 20–25 | 25–30 |
| 700–dưới 1.000 | 50–60 | 60–70 | 25–30 | 30–35 |
| Từ 1.000 | 60–75 | 70–75 | 30–35 | 35–40 |
Đơn vị: triệu đồng, mức cá nhân. Doanh nghiệp gấp đôi.
- Chậm đóng: không đăng ký hoặc đăng ký thiếu người trong 60 ngày kể từ hết thời hạn tại khoản 1 Điều 28 Luật BHXH (hoặc sau 60 ngày nhưng thuộc trường hợp không bị coi là trốn đóng). Với BHTN, thời hạn tính theo pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp.
- Trốn đóng: không đăng ký hoặc đăng ký thiếu người sau 60 ngày kể từ hết thời hạn nêu trên.
Vi phạm về số tiền
| Hành vi | Cá nhân | Căn cứ |
|---|---|---|
| Chậm đóng BHXH bắt buộc (chưa đóng, đóng thiếu theo hồ sơ đã đăng ký) | 12%–15% tổng số tiền chậm đóng, tối đa 75 triệu | khoản 3 Điều 43 |
| Trốn đóng BHXH: đăng ký tiền lương đóng thấp hơn khoản 1 Điều 31 Luật BHXH; không đóng sau 60 ngày và đã bị đôn đốc | 18%–20% tổng số tiền trốn đóng, tối đa 75 triệu | khoản 2 Điều 44 |
| Chậm đóng / trốn đóng BHTN | 12%–15% / 18%–20%, tối đa 75 triệu | khoản 3 Điều 45; khoản 2 Điều 46 |
- Nếu số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản dưới 400.000 đồng: phạt cảnh cáo (khoản 1 Điều 43, khoản 1 Điều 45).
- Biện pháp khắc phục: đăng ký đủ người, đóng đủ số tiền và nộp 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng, trốn đóng vào quỹ (khoản 4 Điều 43, khoản 3 Điều 44, khoản 4 Điều 45, khoản 4 Điều 46).
- Áp dụng nguyên tắc gấp đôi của khoản 1 Điều 7, doanh nghiệp chịu tỷ lệ gấp đôi và trần 150 triệu. Nghị định không nêu riêng cách tính gấp đôi cho mức phạt theo tỷ lệ phần trăm.
Hồ sơ và nghĩa vụ khác (Điều 47, 48)
- Làm giả hoặc cố ý làm sai lệch hồ sơ hưởng BHXH, BHTN: 10–20 triệu mỗi hồ sơ, tối đa 75 triệu (khoản 2 Điều 47). Không lập danh sách người lao động, không lập hồ sơ hoặc nộp hồ sơ trễ hạn theo các điều của Luật BHXH, Luật An toàn, vệ sinh lao động được dẫn chiếu: 2–4 triệu mỗi người, tối đa 75 triệu (khoản 3 Điều 47).
- 2–4 triệu mỗi người, tối đa 75 triệu (khoản 3 Điều 48): đóng BHXH, BHTN cho người không thuộc diện tham gia; không trả sổ BHXH bản giấy khi người lao động yêu cầu; không cung cấp giấy tờ chấm dứt hợp đồng trong 02 ngày làm việc hoặc không xác nhận việc đóng BHTN.
- Người lao động thỏa thuận với người sử dụng lao động không tham gia BHXH bắt buộc, BHTN: 0,5–1 triệu (điểm a khoản 2 Điều 48).
- Không xuất trình, cung cấp thông tin về đóng, hưởng BHXH, BHTN theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền: 5–10 triệu (khoản 8 Điều 48). Chiếm dụng tiền hưởng BHXH của người lao động: 18%–20% số tiền chiếm dụng, tối đa 75 triệu, buộc hoàn trả kèm tiền lãi (khoản 10 Điều 48).
- Chương III không có điều riêng xử phạt chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm y tế. BHYT chỉ xuất hiện trong khoản 4 Điều 23 (khoản tiền tương đương mức đóng trả cho người không thuộc diện tham gia) và khoản 3 Điều 28 (người giúp việc gia đình).
Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài (Chương IV, tóm lược)
- Điều 49–52 áp dụng cho doanh nghiệp dịch vụ, doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu công trình ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài và doanh nghiệp đưa người đi đào tạo ở nước ngoài. Phần lớn là mức tổ chức; mức cao nhất tại Điều 49 là 180–200 triệu (khoản 10), kèm hình thức đình chỉ hoạt động.
- Người lao động tự ý ở lại nước ngoài trái pháp luật sau khi chấm dứt hợp đồng: 80–100 triệu (khoản 2 Điều 53).
Thẩm quyền xử phạt (Điều 55–63, tóm lược)
Mức dưới đây là thẩm quyền đối với cá nhân; với tổ chức, thẩm quyền phạt tiền gấp 02 lần (khoản 1 Điều 63).
| Chức danh | Lao động, BHXH | Đi làm việc ở nước ngoài | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Chủ tịch UBND cấp xã | đến 37,5 triệu | đến 50 triệu | khoản 1 Điều 55 |
| Chủ tịch UBND cấp tỉnh | đến 75 triệu | đến 100 triệu | khoản 2 Điều 55 |
| Giám đốc Sở Nội vụ | đến 60 triệu | đến 80 triệu | khoản 1 Điều 61 |
| Giám đốc BHXH cấp tỉnh / Giám đốc BHXH Việt Nam | đến 37,5 / 75 triệu (BHXH, BHTN) | — | khoản 1, 2 Điều 57 |
| Giám đốc Công an cấp tỉnh | đến 75 triệu | đến 100 triệu | khoản 7 Điều 58 |
Công an có thẩm quyền với một số hành vi được liệt kê, trong đó có vi phạm tại khoản 3, 4 Điều 13 (lao động nước ngoài) và Điều 44, 46 (trốn đóng) (khoản 5 Điều 63). Trưởng phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh và Giám đốc Công an cấp tỉnh có quyền áp dụng trục xuất (khoản 6, 7 Điều 58).
Hiệu lực và chuyển tiếp (Điều 66, 67)
- Nghị định có hiệu lực từ 10/09/2026; Nghị định 12/2022/NĐ-CP hết hiệu lực cùng ngày (khoản 1, 4 Điều 66).
- Có hiệu lực sau: điểm e, g, h khoản 2 Điều 7 (văn phòng thường trú của cơ quan báo chí nước ngoài, văn phòng đại diện nhà xuất bản nước ngoài; cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự, tổ chức quốc tế; tổ chức phi chính phủ Việt Nam và nước ngoài) và Điều 14 (sử dụng người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài) chỉ có hiệu lực khi nghị định sửa đổi Nghị định 152/2020/NĐ-CP về nội dung này có hiệu lực (khoản 3 Điều 66). Thẩm quyền của Cục trưởng Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội có hiệu lực khi nghị định sửa đổi Nghị định 189/2025/NĐ-CP có hiệu lực (khoản 2 Điều 66). Trang này chưa cập nhật tình trạng của hai nghị định đó.
- Hành vi đã kết thúc trước 10/09/2026 nhưng bị phát hiện hoặc đang xử lý sau ngày đó: áp dụng nghị định có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi (khoản 1 Điều 67).
- Hành vi bắt đầu trước 10/09/2026 và vẫn đang diễn ra sau ngày đó: áp dụng Nghị định 283 (khoản 2 Điều 67).
- Quyết định xử phạt đã ban hành hoặc thi hành xong trước 10/09/2026 mà còn khiếu nại: áp dụng văn bản có hiệu lực tại thời điểm ban hành quyết định (khoản 3 Điều 67).
Cần rà soát hợp đồng, nội quy, thang lương hoặc hồ sơ lao động nước ngoài trước đợt thanh tra? Xem dịch vụ tư vấn luật lao động cho doanh nghiệp và giấy phép lao động cho người nước ngoài.
