Câu trả lời ngắn cho câu hỏi có được giữ căn cước công dân không là: theo cách đọc của chúng tôi, doanh nghiệp không được giữ thẻ của người khác, trừ khi một văn bản pháp luật cho phép. Luật Căn cước 2023 cấm "giữ thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước trái quy định của pháp luật" và cấm cầm cố, nhận cầm cố, thuê, cho thuê thẻ. Với người lao động, Bộ luật Lao động còn cấm riêng việc giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ; doanh nghiệp vi phạm bị phạt 40–50 triệu đồng và buộc trả lại giấy tờ.
Doanh nghiệp được xem, đối chiếu, ghi thông tin cần thiết, và chụp, photo hoặc quét chip khi có mục đích rõ ràng; bản chụp căn cước là dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Bài viết cập nhật theo văn bản có hiệu lực đến ngày 27/10/2026.
Có được giữ căn cước công dân không theo Luật Căn cước 2023?#
Từ ngày 01/7/2024, Luật Căn cước số 26/2023/QH15 thay Luật Căn cước công dân 2014, và thẻ cấp mới gọi là "thẻ căn cước". Thẻ căn cước công dân đã cấp trước đó vẫn dùng được đến hết thời hạn in trên thẻ (khoản 1 Điều 46). Chứng minh nhân dân đã hết giá trị từ ngày 01/01/2025 (khoản 2 Điều 46). Quy định cũ nhắc đến căn cước công dân, chứng minh nhân dân được áp dụng như với thẻ căn cước cho đến khi văn bản đó được sửa (khoản 4 Điều 46), nên phân tích dưới đây áp dụng cho cả hai loại thẻ.
Luật gọi thẻ căn cước là "giấy tờ tùy thân" (khoản 11 Điều 3). Hai nhóm hành vi bị nghiêm cấm liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp:
- Giữ thẻ trái quy định của pháp luật (khoản 2 Điều 7).
- Chiếm đoạt, sử dụng trái phép thẻ của người khác; thuê, cho thuê, cầm cố, nhận cầm cố thẻ (khoản 7 Điều 7).
Luật chỉ nêu các trường hợp Nhà nước giữ thẻ: người đang bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù, hoặc đang ở trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; người giữ là cơ quan thi hành các quyết định đó (khoản 2, điểm c khoản 5 Điều 29). Không có điều nào trong Luật Căn cước cho doanh nghiệp, chủ nhà hay cửa hàng giữ thẻ.
Luật không giải thích cụm "trái quy định của pháp luật". Chúng tôi đọc cụm này theo hướng: doanh nghiệp chỉ nên giữ thẻ khi có văn bản cho phép. Chúng tôi tìm thấy một quy định như vậy cho cơ sở lưu trú, nhưng rất hẹp (xem phần khách sạn). Ngoài trường hợp đó, theo cách đọc của chúng tôi, câu trả lời mặc định là không được giữ, kể cả khi người có thẻ tự nguyện đưa. Trong quan hệ lao động thì không cần đến cách đọc này, vì Bộ luật Lao động cấm thẳng.
Tình huống nào được giữ thẻ, tình huống nào không?#
Bảng dưới tóm tắt các tình huống hay gặp. Với các mức phạt theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP về an ninh, trật tự, tổ chức bị phạt gấp đôi cá nhân, còn hộ kinh doanh bị phạt như cá nhân (khoản 2, khoản 4 Điều 5).
| Tình huống | Được giữ thẻ? | Làm thay bằng cách nào | Căn cứ chính |
|---|---|---|---|
| Công ty giữ căn cước, bằng cấp bản chính của người lao động | Không | Đối chiếu bản gốc rồi trả ngay; lưu bản sao hoặc ảnh khi hồ sơ cần | Khoản 1 Điều 17 Bộ luật Lao động; khoản 2 Điều 15 Nghị định 283/2026 |
| Khách sạn, nhà nghỉ giữ căn cước của khách lưu trú | Không | Kiểm tra giấy tờ, ghi thông tin, thông báo lưu trú, trả thẻ | Điều 30 Luật Cư trú; khoản 2, 3 Điều 44 Nghị định 96/2016 |
| Khách sạn giữ giấy tờ của người đến thăm khách tại phòng | Có quy định riêng: quản lý giấy tờ trong lúc thăm, trả khi ra về | Ghi sổ, trả ngay khi người thăm rời cơ sở | Khoản 5 Điều 44 Nghị định 96/2016 |
| Bảo vệ tòa nhà giữ căn cước để đổi thẻ khách | Không thấy văn bản cho phép | Xem thẻ, ghi họ tên và nơi đến, phát thẻ khách, kiểm soát ở cổng | Khoản 2 Điều 7 Luật Căn cước |
| Chủ nhà trọ, căn hộ dịch vụ giữ căn cước người thuê | Không thấy văn bản cho phép | Xem thẻ, ghi thông tin, thông báo lưu trú khi có người lưu trú qua đêm, đặt cọc bằng tiền | Khoản 2, khoản 7 Điều 7 Luật Căn cước; Điều 30 Luật Cư trú |
| Cho thuê xe, cầm đồ nhận căn cước "đặt cọc" | Không. Theo cách đọc của chúng tôi, đây là nhận cầm cố thẻ | Đặt cọc bằng tiền, hợp đồng thuê; cầm đồ phải photo giấy tờ của người cầm cố | Khoản 7 Điều 7 Luật Căn cước; điểm b khoản 4 Điều 11 Nghị định 282/2025 |
| Bệnh viện giữ căn cước để bảo đảm viện phí | Không thấy văn bản cho phép | Xem thẻ hoặc dùng thông tin tích hợp, ghi thông tin, thu tạm ứng | Khoản 2 Điều 7, Điều 22 Luật Căn cước |
Công ty giữ căn cước công dân, bằng cấp của người lao động bị xử lý thế nào?#
Khoản 1 Điều 17 Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 liệt kê "giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động" là việc người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng. Điều này không có ngoại lệ "người lao động đồng ý", nên lý do giữ để tránh nghỉ ngang, giữ hộ hay giữ trong thời gian đào tạo đều không thay đổi kết luận. Khoản 2 cùng điều cũng cấm yêu cầu người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác, nên "đặt cọc" thay cho giữ thẻ cũng không phải lối thoát.
Mức phạt hiện hành nằm ở Nghị định 283/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 10/9/2026 và thay Nghị định 12/2022/NĐ-CP (khoản 4 Điều 66).
- Hành vi giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ: phạt 20–25 triệu đồng (điểm a khoản 2 Điều 15). Đây là mức cho cá nhân; doanh nghiệp bị phạt gấp đôi, tức 40–50 triệu đồng (khoản 1 Điều 7).
- Biện pháp khắc phục: buộc trả lại bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ đã giữ (điểm d khoản 3 Điều 15).
Hai điểm doanh nghiệp FDI hay hỏi. Thứ nhất, hộ chiếu của chuyên gia nước ngoài cũng là giấy tờ tùy thân, nên theo cách đọc của chúng tôi, khoản 1 Điều 17 áp dụng như với thẻ căn cước. Ngoài mức phạt lao động, việc giữ hộ chiếu còn có thể bị xử phạt về hành vi chiếm giữ trái phép hộ chiếu theo điểm g khoản 2 Điều 21 Nghị định 282/2025/NĐ-CP. Thứ hai, với ứng viên, ranh giới là thời điểm bắt đầu "giao kết" hợp đồng. Theo cách đọc của chúng tôi, giữ thẻ của người đang nộp hồ sơ để ký hợp đồng có thể đã thuộc Điều 17. Ở giai đoạn sớm hơn (mới nộp đơn, phỏng vấn), việc giữ thẻ vẫn bị cấm theo khoản 2 Điều 7 Luật Căn cước.
Công ty giữ căn cước công dân bản gốc là sai. Giữ bản sao thì không vi phạm Điều 17, nhưng bản sao, ảnh thẻ là dữ liệu cá nhân nhạy cảm, nên phải có căn cứ xử lý và thông báo cho người lao động (xem phần photo căn cước bên dưới). Người lao động phải cung cấp trung thực họ tên, ngày sinh, nơi cư trú và thông tin khác liên quan trực tiếp đến việc giao kết hợp đồng (khoản 2 Điều 16 Bộ luật Lao động). Điều 25 Luật 91/2025/QH15 giới hạn thêm phạm vi thu thập khi tuyển dụng và thời hạn lưu hồ sơ; xem bài dữ liệu nhân sự theo Luật 91/2025.
Khách sạn có được giữ căn cước công dân không?#
Không, với khách lưu trú; nhà nghỉ, homestay cũng vậy. Cơ sở lưu trú có ba nghĩa vụ về giấy tờ, và không nghĩa vụ nào cần giữ thẻ:
- Kiểm tra giấy tờ tùy thân của khách (khoản 2 Điều 44 Nghị định 96/2016/NĐ-CP). Từ 15/11/2026, Điều 14 Nghị định 392/2026/NĐ-CP sửa khoản này, liệt kê rõ: căn cước, căn cước công dân, hộ chiếu, thẻ thường trú hoặc thẻ tạm trú (với người nước ngoài) và giấy tờ khác chứng minh nhân thân có ảnh do cơ quan nhà nước Việt Nam cấp. Quy định cũ và mới đều cho phép bố trí phòng cho khách không có giấy tờ, rồi báo ngay cho công an.
- Ghi đầy đủ thông tin khách vào sổ hoặc máy tính trước khi cho khách vào phòng (khoản 3 Điều 44), và lưu thông tin ít nhất 36 tháng (khoản 6 Điều 44).
- Thông báo lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú: họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do, thời gian, địa chỉ lưu trú; trước 23 giờ, hoặc trước 08 giờ sáng hôm sau nếu khách đến sau 23 giờ (Điều 30 Luật Cư trú, sửa đổi bởi Luật số 118/2025/QH15, hiệu lực 01/7/2026). Với khách nước ngoài, cơ sở lưu trú khai báo tạm trú theo Điều 33 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.
Khi đã ghi xong thông tin, khách sạn không còn lý do giữ thẻ. Thói quen "giữ căn cước đến khi trả phòng" để bảo đảm khách thanh toán tiền phòng, minibar không có căn cứ.
Có một ngoại lệ hẹp. Khoản 5 Điều 44 Nghị định 96/2016 yêu cầu cơ sở lưu trú "kiểm tra và quản lý giấy tờ tùy thân của người đến thăm khách lưu trú tại phòng nghỉ, ghi đầy đủ thông tin vào sổ và trả lại giấy tờ tùy thân khi họ ra khỏi cơ sở". Theo cách đọc của chúng tôi, đây là quy định cho phép giữ tạm giấy tờ của người đến thăm trong thời gian họ ở trong cơ sở. Quy định này không mở rộng sang khách lưu trú, và cũng không áp dụng cho loại hình kinh doanh khác như tòa nhà văn phòng.
Nghị định 282/2025/NĐ-CP (thay Nghị định 144/2021 từ 15/12/2025) không có hành vi riêng tên là "giữ thẻ trái phép". Hai hành vi gần nhất trong Điều 11 là:
- Chiếm đoạt, sử dụng trái phép thẻ của người khác: 2–4 triệu đồng với cá nhân, 4–8 triệu đồng với tổ chức (điểm a khoản 2 Điều 11), kèm buộc nộp lại thẻ (điểm a khoản 6).
- Cầm cố, nhận cầm cố thẻ: 8–10 triệu đồng với cá nhân, 16–20 triệu đồng với tổ chức (điểm b khoản 4 Điều 11), có thể bị tịch thu tang vật (khoản 5).
Khi trả lời câu hỏi khách sạn có được giữ căn cước, một số bài viết áp việc giữ thẻ vào hành vi chiếm đoạt. Theo cách đọc của chúng tôi, khi thẻ được giữ để bảo đảm khách trả tiền, bản chất gần với nhận cầm cố hơn; còn khi khách tự đưa và nhận lại ngay lúc trả phòng thì khó coi là chiếm đoạt. Áp điểm nào là việc của cơ quan xử phạt theo từng vụ việc. Với hộ chiếu của khách nước ngoài, Nghị định 282 có hành vi riêng là chiếm giữ trái phép hộ chiếu, phạt 0,5–2 triệu đồng với cá nhân, 1–4 triệu đồng với tổ chức (điểm g khoản 2 Điều 21, khoản 2 Điều 5). Nếu hộ chiếu được giữ làm tin, có thể bị xem là nhận cầm cố, phạt 3–5 triệu đồng với cá nhân (điểm b khoản 3 Điều 21). Khác với hộ chiếu, Điều 11 về thẻ căn cước không có chữ "chiếm giữ".
Chủ nhà trọ, căn hộ dịch vụ cũng không có văn bản nào cho giữ thẻ của người thuê như khoản 5 Điều 44 nói trên. Muốn bảo đảm tiền thuê, cách hợp pháp là đặt cọc bằng tiền theo hợp đồng; giữ thẻ làm tin có cùng rủi ro với tình huống cho thuê xe dưới đây.
Phần dữ liệu khách tại quầy lễ tân (chụp căn cước, gửi ảnh qua nhóm chat) được phân tích trong trang bảo vệ dữ liệu cá nhân ngành khách sạn.
Tòa nhà văn phòng có được giữ căn cước công dân không khi đổi thẻ khách?#
Chúng tôi không tìm thấy văn bản nào cho phép ban quản lý tòa nhà hay nhân viên bảo vệ giữ căn cước của khách ra vào. Quy định về người đến thăm ở khoản 5 Điều 44 Nghị định 96/2016 chỉ dành cho cơ sở kinh doanh lưu trú. Vì vậy, theo cách đọc của chúng tôi, việc giữ thẻ để đổi thẻ khách thuộc khoản 2 Điều 7 Luật Căn cước, dù thói quen này rất phổ biến.
Mục đích thật là khách trả thẻ ra vào và tòa nhà biết ai đang ở bên trong. Mục đích đó đạt được mà không cần giữ thẻ:
- Xem thẻ, ghi họ tên, đơn vị cần gặp, giờ vào; trả thẻ ngay.
- Cho đơn vị thuê văn phòng đăng ký khách trước, phát mã QR hoặc thẻ khách có hạn trong ngày; thẻ không trả thì vô hiệu hóa.
- Không chụp thẻ theo mặc định; nếu cần chụp vì lý do an ninh cụ thể, xóa theo lịch và giới hạn người xem.
Cho thuê xe, cầm đồ nhận "đặt cọc" bằng căn cước: thực chất là cầm cố#
Nhiều cửa hàng cho thuê xe máy, ô tô tự lái yêu cầu "để lại căn cước làm tin". Bộ luật Dân sự 2015 định nghĩa đặt cọc là giao tiền, kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác để bảo đảm giao kết, thực hiện hợp đồng (khoản 1 Điều 328); cầm cố là giao "tài sản thuộc quyền sở hữu của mình" cho bên kia để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ (Điều 309). Thẻ căn cước có phải tài sản thuộc sở hữu của công dân theo Bộ luật Dân sự hay không thì chưa rõ. Nhưng Luật Căn cước và Nghị định 282 dùng thẳng cụm "cầm cố, nhận cầm cố" thẻ căn cước, nên theo cách đọc của chúng tôi, thẻ giao lại để bảo đảm khách trả xe là cầm cố thẻ, một hành vi bị cấm tại khoản 7 Điều 7 Luật Căn cước, dù hai bên gọi là đặt cọc.
- Nếu bị xác định là nhận cầm cố, bên nhận thẻ bị phạt 8–10 triệu đồng với hộ kinh doanh, 16–20 triệu đồng với doanh nghiệp (điểm b khoản 4 Điều 11, khoản 2 và khoản 4 Điều 5 Nghị định 282/2025), có thể bị tịch thu tang vật và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp nếu có (khoản 5, điểm b khoản 6 Điều 11).
- Người đưa thẻ cũng vi phạm, vì Điều 11 phạt cả "cầm cố" lẫn "nhận cầm cố".
Cầm đồ là ngành có điều kiện về an ninh, trật tự và có quy định riêng. Cơ sở cầm đồ phải kiểm tra giấy tờ tùy thân của người mang tài sản đến cầm cố và photocopy lưu tại cơ sở (khoản 1 Điều 29 Nghị định 96/2016); không lưu bản sao bị phạt 3–5 triệu đồng với cá nhân (điểm h khoản 2 Điều 15 Nghị định 282/2025). Đây là căn cứ pháp luật để cơ sở cầm đồ photo căn cước. Nhưng thẻ căn cước không thể là tài sản cầm cố.
Cửa hàng cho thuê xe muốn giảm rủi ro có thể làm hợp đồng thuê ghi số định danh, đối chiếu thẻ, chụp thẻ khi có thông báo và đồng ý của khách, và nhận đặt cọc bằng tiền.
Bệnh viện có được giữ căn cước công dân không?#
Bệnh viện, phòng khám cần xác định đúng người bệnh để khám chữa bệnh, thanh toán bảo hiểm y tế, và thông báo lưu trú khi người bệnh ở lại qua đêm (khoản 1 Điều 30 Luật Cư trú sửa đổi). Những việc này cần thông tin, không cần giữ thẻ. Thông tin thẻ bảo hiểm y tế có thể được tích hợp vào thẻ căn cước, và việc dùng thông tin tích hợp có giá trị tương đương với dùng giấy tờ chứa thông tin đó (khoản 2, khoản 3 Điều 22 Luật Căn cước).
Chúng tôi không tìm thấy quy định nào cho cơ sở khám chữa bệnh giữ thẻ để bảo đảm người bệnh thanh toán viện phí. Cách làm phù hợp là ghi thông tin, thu tạm ứng hoặc lập cam kết thanh toán, và trả thẻ cho người bệnh hoặc người nhà.
Không giữ thì doanh nghiệp được làm gì: xem, photo căn cước công dân, quét chip, VNeID#
Bốn cách dưới đây đi từ ít đến nhiều dữ liệu. Nên chọn cách ít dữ liệu nhất vẫn đạt mục đích. Đây là cách thực hiện nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân: chỉ thu thập đúng phạm vi, mục đích cụ thể, rõ ràng và chỉ lưu trong thời gian phù hợp với mục đích (khoản 2, khoản 3 Điều 3 Luật 91/2025/QH15).
Xem, đối chiếu và ghi thông tin#
Nhân viên xem thẻ, so ảnh với người trước mặt, ghi những trường cần thiết rồi trả thẻ. Họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân là dữ liệu cá nhân cơ bản (khoản 1, 2, 7 Điều 3 Nghị định 356/2025/NĐ-CP). Đây là cách đủ cho phần lớn tình huống: thông báo lưu trú, đăng ký khách tòa nhà, hợp đồng thuê xe.
Photo căn cước công dân hoặc chụp ảnh thẻ#
Pháp luật không cấm photo căn cước công dân. Nhưng "hình ảnh thẻ căn cước, thẻ căn cước công dân, chứng minh nhân dân" nằm trong danh mục dữ liệu cá nhân nhạy cảm (điểm i khoản 1 Điều 4 Nghị định 356). Một bản photo trong ngăn kéo cũng là dữ liệu cá nhân, vì Luật 91 áp dụng cho cả "thông tin dưới dạng khác" chứ không chỉ dữ liệu số (khoản 1 Điều 2). Vì vậy, trước khi photo hay chụp, doanh nghiệp cần trả lời bốn câu hỏi:
- Căn cứ là gì? Hoặc có sự đồng ý của người có thẻ, trong đó người đó được thông báo rằng đây là dữ liệu nhạy cảm (Điều 9 Luật 91, khoản 4 Điều 6 Nghị định 356); hoặc thuộc một trường hợp xử lý không cần sự đồng ý, ví dụ luật chuyên ngành bắt buộc lưu bản sao như với cơ sở cầm đồ (điểm đ khoản 1 Điều 19 Luật 91).
- Có cần cả ảnh không? Nếu chỉ cần số định danh và họ tên, ghi các trường đó thay vì lưu ảnh cả hai mặt thẻ.
- Ai được xem? Phải có quy định phân quyền truy cập, quy trình xử lý và biện pháp bảo mật riêng cho dữ liệu nhạy cảm (khoản 2 Điều 4 Nghị định 356). Ảnh căn cước trong điện thoại cá nhân của nhân viên hay trong nhóm chat là điểm yếu hay gặp nhất.
- Lưu đến bao giờ? Khi đã hoàn thành mục đích thì xóa (điểm b khoản 1 Điều 14 Luật 91), trừ khi luật chuyên ngành có thời hạn riêng, như 36 tháng cho thông tin khách lưu trú và người đến thăm (khoản 6 Điều 44 Nghị định 96/2016). Quy định này nói về thông tin, không buộc lưu ảnh thẻ. Xem thêm bài thời hạn lưu trữ dữ liệu cá nhân.
Mức phạt cho tổ chức theo Nghị định 330/2026/NĐ-CP, cá nhân chịu một nửa (khoản 1 Điều 7): thu thập dữ liệu nhạy cảm không đúng phạm vi, mục đích hoặc không có đồng ý 50–80 triệu đồng (khoản 1, khoản 4 Điều 48); không thông báo cho người có thẻ biết dữ liệu nhạy cảm của họ đang được xử lý 30–50 triệu đồng (điểm h khoản 1 Điều 43); lưu quá thời gian cần thiết 20–40 triệu đồng (điểm c khoản 1 Điều 39).
Khoản 2 Điều 29 Luật 91 (cấm yêu cầu ảnh, video giấy tờ tùy thân để xác thực tài khoản) chỉ áp dụng cho dịch vụ mạng xã hội, truyền thông trực tuyến, không áp dụng cho khách sạn hay cửa hàng.
Quét chip thẻ căn cước#
Chip trên thẻ lưu thông tin được mã hóa, gồm cả ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt (khoản 3 Điều 18 Luật Căn cước). Tổ chức, cá nhân chỉ được khai thác thông tin tích hợp được mã hóa trong thẻ khi có sự đồng ý của công dân (điểm d khoản 5 Điều 22). Theo cách đọc của chúng tôi, đầu đọc chip tại quầy cần đi kèm bước xin đồng ý và thông báo rõ dữ liệu nào được đọc. Nhân viên nhìn ảnh để đối chiếu thì chưa phải xử lý dữ liệu sinh trắc học. Nếu doanh nghiệp dùng phần mềm so khớp tự động ảnh trong chip với khuôn mặt người trước mặt, dữ liệu đó là dữ liệu sinh trắc học (điểm đ khoản 1 Điều 4 Nghị định 356) và phải có thêm biện pháp bảo mật vật lý, hạn chế truy cập (khoản 4 Điều 31 Luật 91).
Căn cước điện tử trên VNeID#
Căn cước điện tử có giá trị chứng minh căn cước trong thủ tục hành chính, dịch vụ công, giao dịch và hoạt động khác theo nhu cầu của công dân (khoản 1 Điều 33 Luật Căn cước). Từ 01/7/2026, khi công dân đã xuất trình căn cước điện tử theo yêu cầu, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền không được yêu cầu xuất trình giấy tờ hoặc thông tin đã được tích hợp (khoản 3 Điều 33, bổ sung bởi Luật 118/2025). Với thẻ vật lý, quy tắc tương tự đã có từ 2024: khi người có thẻ phải xuất trình thẻ theo yêu cầu của bên có thẩm quyền, bên đó không được đòi thêm giấy tờ hoặc thông tin đã in, tích hợp vào thẻ (khoản 3 Điều 20). Chấp nhận VNeID giúp doanh nghiệp khỏi cầm thẻ vật lý; chụp màn hình VNeID vẫn tuân các bước như với thẻ giấy.
Có tội giữ căn cước công dân không?#
Không có tội danh riêng nào tên là tội giữ căn cước công dân. Chúng tôi rà soát Bộ luật Hình sự theo Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH năm 2025 (hợp nhất cả Luật số 86/2025/QH15): không có điều nào nhắc đến thẻ căn cước hay căn cước công dân. Việc giữ thẻ trái phép được xử lý bằng chế tài hành chính đã nêu ở trên: Nghị định 282/2025 với hành vi chiếm đoạt, cầm cố, nhận cầm cố thẻ (và chiếm giữ trái phép hộ chiếu), và Nghị định 283/2026 với người sử dụng lao động.
Điều luật gần nhất là Điều 342 Bộ luật Hình sự, tội chiếm đoạt, mua bán, tiêu hủy con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức. Khung cơ bản là phạt tiền 5–50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù 03 tháng đến 02 năm. Để cấu thành tội này cần có hành vi chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy trái phép, và đối tượng phải là "tài liệu của cơ quan, tổ chức". Chúng tôi chưa thấy hướng dẫn chính thức xếp thẻ căn cước của một công dân vào nhóm tài liệu này. Theo cách đọc của chúng tôi, nhân viên lễ tân giữ thẻ khách tự đưa rồi trả lại khi trả phòng không có hành vi chiếm đoạt theo nghĩa của Điều 342.
Người bị giữ thẻ có quyền yêu cầu trả lại ngay. Nếu bên giữ không trả, người lao động có thể phản ánh tới thanh tra lao động; khách hàng có thể phản ánh tới công an cấp xã nơi cơ sở hoạt động.
Nếu cần rà soát quy trình tại cổng, quầy lễ tân, phòng nhân sự và bộ phận cho thuê, doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ tư vấn tuân thủ bảo vệ dữ liệu cá nhân cho doanh nghiệp; câu hỏi về hồ sơ, hợp đồng lao động thuộc dịch vụ tư vấn luật lao động cho doanh nghiệp. Rủi ro khi bản chụp căn cước bị lộ ra ngoài được phân tích trong bài làm lộ thông tin khách hàng.
