QUỐC HỘI _______ Luật số: 54/2010/QH12
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Luật được Quốc hội thông qua ngày 17 tháng 6 năm 2010
LUẬT
TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XII, kỳ họp thứ 7
- Người ký: Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng
- Ngày ban hành: 17/06/2010 | Ngày có hiệu lực: 01/01/2011 (khoản 1 Điều 81)
- Cấu trúc: 13 chương, 82 điều
- Thay thế: Pháp lệnh Trọng tài thương mại số 03/2003/PL-UBTVQH11 (khoản 2 Điều 81)
- Sửa đổi, bổ sung bởi: Luật số 81/2025/QH15 ngày 24/06/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, có hiệu lực từ 01/07/2025 (sửa khoản 3 Điều 7)
- Văn bản hợp nhất: 60/VBHN-VPQH ngày 15/08/2025 do Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Tùng xác thực, đăng Công báo số 1095 + 1096 ngày 30/08/2025
- Văn bản hướng dẫn và liên quan: Nghị quyết 01/2014/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15 (Tòa án có thẩm quyền hủy phán quyết, đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc); Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (công nhận phán quyết của trọng tài nước ngoài); Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15
- Tình trạng: còn hiệu lực. Đến ngày 04/10/2026, LexData chưa thấy luật nào thay thế hoặc sửa đổi Luật sau Văn bản hợp nhất 60/VBHN-VPQH; trước khi dựa vào kết luận này cần tra lại Công báo.
- Nguồn chính thức: Công báo Chính phủ, Văn bản hợp nhất 60/VBHN-VPQH · Công báo Chính phủ, Luật số 54/2010/QH12 (bản gốc) · Cổng TTĐT Chính phủ
Lưu ý: Trang này là tóm tắt do LexData biên soạn nhằm phục vụ tra cứu nhanh, không phải toàn văn và không thay thế văn bản chính thức. Phần chi tiết tập trung vào những điều doanh nghiệp thường gặp khi soạn điều khoản trọng tài trong hợp đồng, tham gia tố tụng, yêu cầu hủy hoặc thi hành phán quyết; các điều về quản lý nhà nước, thủ tục thành lập trung tâm trọng tài và chi nhánh, văn phòng đại diện của tổ chức trọng tài nước ngoài chỉ nêu ngắn. Số điều, khoản dưới đây theo Văn bản hợp nhất 60/VBHN-VPQH. Đối chiếu với toàn văn từ nguồn chính thức ở trên trước khi áp dụng vào một vụ việc cụ thể.
Phạm vi và cấu trúc
Luật quy định thẩm quyền của trọng tài thương mại, các hình thức trọng tài, tổ chức trọng tài, trọng tài viên, trình tự tố tụng trọng tài, thẩm quyền của Tòa án đối với hoạt động trọng tài, tổ chức và hoạt động của trọng tài nước ngoài tại Việt Nam và việc thi hành phán quyết trọng tài (Điều 1).
| Chương | Nội dung | Điều |
|---|---|---|
| I | Những quy định chung | 1–15 |
| II | Thỏa thuận trọng tài | 16–19 |
| III | Trọng tài viên | 20–22 |
| IV | Trung tâm trọng tài | 23–29 |
| V | Khởi kiện | 30–38 |
| VI | Hội đồng trọng tài | 39–47 |
| VII | Biện pháp khẩn cấp tạm thời | 48–53 |
| VIII | Phiên họp giải quyết tranh chấp | 54–59 |
| IX | Phán quyết trọng tài | 60–64 |
| X | Thi hành phán quyết trọng tài | 65–67 |
| XI | Hủy phán quyết trọng tài | 68–72 |
| XII | Tổ chức và hoạt động của trọng tài nước ngoài tại Việt Nam | 73–79 |
| XIII | Điều khoản thi hành | 80–82 |
Luật không có chương về công nhận phán quyết của trọng tài nước ngoài: việc này do Bộ luật Tố tụng dân sự điều chỉnh (xem mục “Trọng tài nước ngoài” dưới đây).
Thẩm quyền của trọng tài và nguyên tắc (Điều 2, 4, 6, 17)
Trọng tài giải quyết ba nhóm tranh chấp (Điều 2): tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động thương mại; tranh chấp giữa các bên trong đó ít nhất một bên có hoạt động thương mại; và tranh chấp khác mà pháp luật quy định được giải quyết bằng trọng tài. Khái niệm hoạt động thương mại lấy từ Luật Thương mại 2005 (khoản 1 Điều 3): hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, gồm mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và hoạt động sinh lợi khác.
Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thỏa thuận và tiến hành theo Luật này (khoản 1 Điều 3). Năm nguyên tắc tại Điều 4:
| Nguyên tắc | Nội dung | Căn cứ |
|---|---|---|
| Tôn trọng thỏa thuận | Trọng tài viên tôn trọng thỏa thuận của các bên nếu không vi phạm điều cấm và trái đạo đức xã hội | khoản 1 Điều 4 |
| Độc lập, khách quan | Trọng tài viên độc lập, khách quan, vô tư và tuân theo pháp luật | khoản 2 Điều 4 |
| Bình đẳng | Các bên bình đẳng về quyền và nghĩa vụ; Hội đồng trọng tài tạo điều kiện để các bên thực hiện quyền, nghĩa vụ | khoản 3 Điều 4 |
| Không công khai | Giải quyết không công khai, trừ khi các bên có thỏa thuận khác | khoản 4 Điều 4 |
| Chung thẩm | Phán quyết trọng tài là chung thẩm | khoản 5 Điều 4 |
Hai quy định liên quan Tòa án: nếu các bên đã có thỏa thuận trọng tài mà một bên vẫn khởi kiện tại Tòa án thì Tòa án phải từ chối thụ lý, trừ khi thỏa thuận vô hiệu hoặc không thể thực hiện được (Điều 6); với tranh chấp giữa nhà cung cấp và người tiêu dùng, dù điều khoản trọng tài nằm trong điều kiện chung do nhà cung cấp soạn sẵn, người tiêu dùng vẫn được chọn trọng tài hoặc Tòa án, còn nhà cung cấp chỉ được kiện tại trọng tài nếu người tiêu dùng chấp thuận (Điều 17).
Một số quy định chung khác.
| Nội dung | Quy định | Căn cứ |
|---|---|---|
| Thương lượng, hòa giải | Các bên được tự thương lượng hoặc yêu cầu Hội đồng trọng tài hòa giải trong suốt quá trình tố tụng | Điều 9, Điều 38 |
| Ngôn ngữ | Tranh chấp không có yếu tố nước ngoài: tiếng Việt, trừ tranh chấp có ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc có doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: các bên thỏa thuận, không thỏa thuận thì Hội đồng trọng tài quyết định | Điều 10 |
| Địa điểm giải quyết tranh chấp | Các bên thỏa thuận, không thỏa thuận thì Hội đồng trọng tài quyết định; có thể ở trong hoặc ngoài lãnh thổ Việt Nam. Nếu địa điểm ở Việt Nam, phán quyết được coi là tuyên tại Việt Nam | khoản 1 Điều 11; khoản 8 Điều 3 |
| Mất quyền phản đối | Bên phát hiện vi phạm Luật hoặc thỏa thuận trọng tài mà vẫn tiếp tục tố tụng và không phản đối trong thời hạn luật định thì mất quyền phản đối tại trọng tài hoặc Tòa án | Điều 13 |
| Luật áp dụng | Tranh chấp không có yếu tố nước ngoài: pháp luật Việt Nam. Có yếu tố nước ngoài: luật do các bên chọn, nếu không có thì luật Hội đồng cho là phù hợp nhất; thiếu quy định cụ thể thì được dùng tập quán quốc tế nếu không trái các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam | Điều 14 |
| Thời hiệu khởi kiện | 02 năm kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, trừ khi luật chuyên ngành quy định khác. Thời gian giải quyết tại trọng tài và thời gian làm thủ tục hủy phán quyết tại Tòa án không tính vào thời hiệu khởi kiện | Điều 33; khoản 9 Điều 71 |
| Phí trọng tài | Do trung tâm ấn định (trọng tài vụ việc: do Hội đồng ấn định); bên thua kiện chịu, trừ khi các bên thỏa thuận khác, quy tắc tố tụng quy định khác hoặc Hội đồng phân bổ khác | khoản 2, 3 Điều 34 |
Tranh chấp có yếu tố nước ngoài theo Luật là tranh chấp phát sinh trong quan hệ thương mại, quan hệ pháp luật khác có yếu tố nước ngoài theo Bộ luật Dân sự (khoản 4 Điều 3; xem Bộ luật Dân sự 2015).
Thỏa thuận trọng tài (Chương II, Điều 5, 16, 18, 19)
Tranh chấp chỉ được giải quyết bằng trọng tài nếu các bên có thỏa thuận trọng tài, lập trước hoặc sau khi xảy ra tranh chấp (khoản 1 Điều 5). Thỏa thuận có thể là điều khoản trọng tài trong hợp đồng hoặc thỏa thuận riêng (khoản 1 Điều 16).
| Nội dung | Quy định | Căn cứ |
|---|---|---|
| Hình thức | Phải bằng văn bản. Được coi là văn bản: trao đổi bằng telegram, fax, telex, thư điện tử; trao đổi thông tin bằng văn bản; do luật sư, công chứng viên hoặc tổ chức có thẩm quyền ghi lại theo yêu cầu của các bên; dẫn chiếu đến văn bản có thỏa thuận trọng tài như hợp đồng, chứng từ, điều lệ công ty; hoặc trao đổi về đơn kiện và bản tự bảo vệ trong đó một bên nêu thỏa thuận và bên kia không phủ nhận | khoản 2 Điều 16 |
| Vô hiệu | Tranh chấp ngoài thẩm quyền trọng tài (Điều 2); người xác lập không có thẩm quyền; người xác lập không có năng lực hành vi dân sự; hình thức không phù hợp Điều 16; một bên bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép và có yêu cầu tuyên vô hiệu; vi phạm điều cấm của pháp luật | Điều 18 |
| Hiệu lực độc lập | Thỏa thuận trọng tài hoàn toàn độc lập với hợp đồng; thay đổi, gia hạn, hủy bỏ hợp đồng, hợp đồng vô hiệu hoặc không thể thực hiện được không làm mất hiệu lực thỏa thuận trọng tài | Điều 19 |
| Bên kế thừa | Cá nhân chết hoặc mất năng lực hành vi: thỏa thuận vẫn có hiệu lực với người thừa kế hoặc người đại diện theo pháp luật. Tổ chức chấm dứt, phá sản, giải thể, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách hoặc chuyển đổi: thỏa thuận vẫn có hiệu lực với tổ chức tiếp nhận quyền, nghĩa vụ; trong cả hai trường hợp, trừ khi các bên có thỏa thuận khác | khoản 2, 3 Điều 5 |
| Điều khoản trọng tài có sai sót | Không chỉ rõ hình thức trọng tài hoặc không xác định được tổ chức trọng tài: các bên thỏa thuận lại, nếu không được thì theo yêu cầu của nguyên đơn. Trung tâm đã chấm dứt hoạt động mà không có tổ chức kế thừa: chọn trung tâm khác, nếu không được thì khởi kiện ra Tòa án | khoản 3, 5 Điều 43 |
| Thỏa thuận lập trước 01/01/2011 | Thực hiện theo pháp luật tại thời điểm ký thỏa thuận | khoản 3 Điều 81 |
Hội đồng trọng tài phải xem xét hiệu lực của thỏa thuận trọng tài và thẩm quyền của mình trước khi xem xét nội dung vụ tranh chấp (khoản 1 Điều 43). Nếu Hội đồng quyết định đình chỉ vì không có thẩm quyền, thỏa thuận vô hiệu hoặc không thể thực hiện được, bên không đồng ý có 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận quyết định để yêu cầu Tòa án xem xét lại; quyết định của Tòa án là cuối cùng và Hội đồng vẫn có thể tiếp tục giải quyết trong khi Tòa án xem xét (khoản 1, 4, 5 Điều 44).
Trọng tài viên (Chương III, Điều 20, 21, 42)
- Tiêu chuẩn (khoản 1 Điều 20): đủ năng lực hành vi dân sự; có trình độ đại học và từ 5 năm thực tế công tác theo ngành đã học; trường hợp đặc biệt, chuyên gia có trình độ cao và nhiều kinh nghiệm thực tiễn tuy không đáp ứng điều kiện 5 năm vẫn có thể được chọn. Không được làm trọng tài viên: người đang là Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Chấp hành viên, công chức của Tòa án, Viện kiểm sát, cơ quan điều tra, cơ quan thi hành án; bị can, bị cáo, người đang chấp hành án hình sự hoặc chưa được xóa án tích (khoản 2 Điều 20). Trung tâm trọng tài có thể đặt tiêu chuẩn cao hơn (khoản 3 Điều 20).
- Quyền và nghĩa vụ (Điều 21): chấp nhận hoặc từ chối giải quyết; độc lập; hưởng thù lao; giữ bí mật nội dung vụ tranh chấp, trừ trường hợp phải cung cấp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo pháp luật; bảo đảm giải quyết vô tư, nhanh chóng, kịp thời; tuân thủ đạo đức nghề nghiệp.
- Thay đổi trọng tài viên (khoản 1 Điều 42): trọng tài viên phải từ chối, và các bên có quyền yêu cầu thay đổi, khi trọng tài viên là người thân thích hoặc người đại diện của một bên; có lợi ích liên quan trong vụ tranh chấp; có căn cứ rõ ràng cho thấy không vô tư, khách quan; hoặc từng là hòa giải viên, người đại diện, luật sư của một bên trước khi vụ tranh chấp đưa ra trọng tài, trừ khi các bên chấp thuận bằng văn bản. Từ khi được chọn hoặc chỉ định, trọng tài viên phải thông báo bằng văn bản các tình tiết có thể ảnh hưởng đến tính khách quan, vô tư (khoản 2 Điều 42).
Trọng tài quy chế và trọng tài vụ việc (Chương IV, Điều 40, 41)
Luật có hai hình thức. Trọng tài quy chế là giải quyết tại một trung tâm trọng tài theo Luật và quy tắc tố tụng của trung tâm đó; trọng tài vụ việc là giải quyết theo Luật và trình tự, thủ tục do các bên thỏa thuận (khoản 6, 7 Điều 3).
| Nội dung | Trọng tài quy chế (trung tâm) | Trọng tài vụ việc |
|---|---|---|
| Nơi nộp đơn khởi kiện | Trung tâm trọng tài | Gửi trực tiếp cho bị đơn (khoản 1 Điều 30) |
| Bắt đầu tố tụng (nếu các bên không thỏa thuận khác) | Khi trung tâm nhận đơn khởi kiện | Khi bị đơn nhận đơn khởi kiện (Điều 31) |
| Chọn trọng tài viên của bị đơn | 30 ngày; hết hạn thì trong 07 ngày Chủ tịch Trung tâm chỉ định (khoản 1 Điều 40) | 30 ngày; hết hạn thì nguyên đơn yêu cầu Tòa án chỉ định (khoản 1 Điều 41) |
| Chủ tịch Hội đồng trọng tài | Hai trọng tài viên bầu trong 15 ngày; hết hạn thì trong 07 ngày Chủ tịch Trung tâm chỉ định (khoản 3 Điều 40) | Hai trọng tài viên bầu trong 15 ngày; không bầu được thì yêu cầu Tòa án chỉ định (khoản 3 Điều 41) |
| Trọng tài viên duy nhất không chọn được trong 30 ngày | Chủ tịch Trung tâm chỉ định trong 15 ngày kể từ khi nhận yêu cầu (khoản 4 Điều 40) | Tòa án chỉ định, nếu các bên không thỏa thuận nhờ một trung tâm chỉ định (khoản 4 Điều 41) |
| Phán quyết | Thi hành khi hết thời hạn thi hành theo Điều 66 | Phải đăng ký tại Tòa án trước khi yêu cầu thi hành (Điều 62, khoản 2 Điều 66) |
Các thời hạn tại Điều 40 và 41 chỉ áp dụng khi các bên không có thỏa thuận khác hoặc quy tắc tố tụng của trung tâm không quy định khác. Hội đồng trọng tài gồm một hoặc nhiều trọng tài viên theo thỏa thuận; không thỏa thuận thì gồm ba trọng tài viên (Điều 39).
Trung tâm trọng tài có chức năng tổ chức, điều phối giải quyết tranh chấp bằng trọng tài quy chế và hỗ trợ hành chính cho trọng tài viên (Điều 23). Trung tâm được thành lập khi có ít nhất năm sáng lập viên là công dân Việt Nam đủ điều kiện trọng tài viên và được Bộ trưởng Bộ Tư pháp cấp giấy phép thành lập (khoản 1 Điều 24); có tư cách pháp nhân, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, có thể lập chi nhánh, văn phòng đại diện trong nước và nước ngoài (Điều 27). Trung tâm tự xây dựng điều lệ, quy tắc tố tụng và danh sách trọng tài viên (Điều 28).
Trình tự tố tụng (Chương V đến VIII)
| Bước | Quy định | Căn cứ |
|---|---|---|
| Đơn khởi kiện | Có ngày làm đơn; tên, địa chỉ các bên; tóm tắt vụ tranh chấp; cơ sở và chứng cứ; yêu cầu cụ thể và giá trị tranh chấp; trọng tài viên nguyên đơn chọn hoặc đề nghị chỉ định. Kèm thỏa thuận trọng tài và tài liệu liên quan | khoản 2, 3 Điều 30 |
| Thông báo cho bị đơn | Trong 10 ngày kể từ khi trung tâm nhận đơn, tài liệu kèm theo và chứng từ nộp tạm ứng phí | Điều 32 |
| Bản tự bảo vệ của bị đơn | 30 ngày kể từ ngày nhận đơn và tài liệu kèm theo; với vụ tại trung tâm, trung tâm có thể gia hạn theo yêu cầu của một bên hoặc các bên căn cứ tình tiết vụ việc. Không nộp thì tố tụng vẫn tiến hành. Bị đơn phản đối thẩm quyền phải nêu rõ trong bản tự bảo vệ | khoản 2, 4, 5 Điều 35 |
| Đơn kiện lại | Nộp cùng thời điểm với bản tự bảo vệ; nguyên đơn có 30 ngày gửi bản tự bảo vệ | Điều 36 |
| Rút, sửa đổi, bổ sung | Rút đơn trước khi có phán quyết; Hội đồng có quyền không chấp nhận sửa đổi, bổ sung nếu có thể bị lạm dụng để gây khó khăn, trì hoãn hoặc vượt phạm vi thỏa thuận trọng tài | Điều 37 |
| Chứng cứ | Các bên có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ; Hội đồng có thể trưng cầu giám định, định giá, tham vấn chuyên gia, triệu tập người làm chứng; nếu không tự thu thập được, đề nghị Tòa án hỗ trợ (Chánh án phân công Thẩm phán trong 07 ngày làm việc) | Điều 46, 47 |
| Giấy triệu tập phiên họp | Gửi chậm nhất 30 ngày trước ngày mở phiên họp, nếu các bên không thỏa thuận khác và quy tắc tố tụng không quy định khác | khoản 2 Điều 54 |
| Phiên họp | Không công khai, trừ khi các bên thỏa thuận khác; các bên tham dự trực tiếp hoặc ủy quyền, mời người làm chứng và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp | khoản 1, 2 Điều 55 |
| Vắng mặt | Nguyên đơn vắng mặt không có lý do chính đáng: coi như rút đơn (Hội đồng vẫn giải quyết nếu bị đơn có yêu cầu hoặc kiện lại). Bị đơn vắng mặt: Hội đồng tiếp tục giải quyết theo tài liệu, chứng cứ hiện có | Điều 56 |
| Hoãn phiên họp | Yêu cầu bằng văn bản, nêu lý do, gửi chậm nhất 07 ngày làm việc trước phiên họp; nếu không gửi đúng hạn, bên yêu cầu chịu chi phí phát sinh | Điều 57 |
| Hòa giải | Theo yêu cầu của các bên, Hội đồng hòa giải; hòa giải thành thì Hội đồng ra quyết định công nhận thỏa thuận, quyết định này chung thẩm và có giá trị như phán quyết | Điều 58 |
Biện pháp khẩn cấp tạm thời (Chương VII). Các bên có thể yêu cầu Hội đồng trọng tài hoặc Tòa án áp dụng, trừ khi có thỏa thuận khác (khoản 1 Điều 48); yêu cầu Tòa án không bị coi là bác bỏ thỏa thuận trọng tài (khoản 2 Điều 48). Hội đồng có thể áp dụng một hoặc một số biện pháp: cấm thay đổi hiện trạng tài sản tranh chấp; cấm hoặc buộc thực hiện hành vi nhất định; kê biên tài sản tranh chấp; yêu cầu bảo tồn, cất trữ, bán hoặc định đoạt tài sản; yêu cầu tạm thời về việc trả tiền; cấm chuyển dịch quyền về tài sản tranh chấp (khoản 2 Điều 49). Hội đồng có thể buộc bên yêu cầu nộp bảo đảm tài chính và xem xét ra quyết định trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn, ngay sau khi bên yêu cầu thực hiện biện pháp bảo đảm (khoản 3, 4 Điều 50). Quyết định được thi hành theo pháp luật về thi hành án dân sự (khoản 5 Điều 50). Bên đã yêu cầu Tòa án thì Hội đồng phải từ chối, và ngược lại Tòa án phải từ chối bên đã yêu cầu Hội đồng, trừ khi yêu cầu không thuộc thẩm quyền của Hội đồng (khoản 3 Điều 49; khoản 5 Điều 53). Bên yêu cầu sai và gây thiệt hại phải bồi thường (Điều 52).
Phán quyết trọng tài (Chương IX, Điều 60–64)
- Hội đồng biểu quyết theo đa số; không đạt đa số thì phán quyết lập theo ý kiến của Chủ tịch Hội đồng (Điều 60).
- Phán quyết lập bằng văn bản, gồm các nội dung chủ yếu như ngày, địa điểm ra phán quyết, các bên, trọng tài viên, tóm tắt đơn kiện, căn cứ ra phán quyết (trừ khi các bên thỏa thuận không cần nêu), kết quả giải quyết, thời hạn thi hành, phân bổ chi phí và chữ ký của trọng tài viên (khoản 1 Điều 61). Một trọng tài viên không ký thì phán quyết vẫn có hiệu lực (khoản 2 Điều 61).
- Phán quyết ban hành ngay tại phiên họp hoặc chậm nhất 30 ngày kể từ ngày kết thúc phiên họp cuối cùng (khoản 3 Điều 61). Phán quyết là chung thẩm và có hiệu lực kể từ ngày ban hành (khoản 5 Điều 61).
- Trong 30 ngày kể từ ngày nhận phán quyết, trừ khi các bên thỏa thuận thời hạn khác, một bên có thể yêu cầu sửa lỗi chính tả, số liệu, tính toán hoặc giải thích điểm cụ thể (Hội đồng trả lời trong 30 ngày kể từ khi nhận yêu cầu); yêu cầu phán quyết bổ sung đối với yêu cầu đã trình bày nhưng không ghi trong phán quyết (Hội đồng ra phán quyết bổ sung trong 45 ngày kể từ khi nhận yêu cầu) (Điều 63).
- Hồ sơ trọng tài lưu trữ 05 năm kể từ ngày ra phán quyết hoặc quyết định đình chỉ (Điều 64).
Hủy phán quyết trọng tài (Chương XI, Điều 68–71)
Tòa án xem xét hủy phán quyết khi có đơn yêu cầu của một bên (khoản 1 Điều 68). Thời hạn nộp đơn là 30 ngày kể từ ngày nhận phán quyết; thời gian có sự kiện bất khả kháng không tính vào thời hạn (Điều 69). Đơn kèm phán quyết và thỏa thuận trọng tài (bản chính hoặc bản sao chứng thực hợp lệ), tài liệu tiếng nước ngoài phải dịch ra tiếng Việt và chứng thực bản dịch (Điều 70).
| Căn cứ hủy (khoản 2 Điều 68) | Ai chứng minh (khoản 3 Điều 68) |
|---|---|
| a) Không có thỏa thuận trọng tài hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu | Bên yêu cầu hủy |
| b) Thành phần Hội đồng trọng tài, thủ tục tố tụng không phù hợp với thỏa thuận của các bên hoặc trái Luật | Bên yêu cầu hủy |
| c) Vụ tranh chấp không thuộc thẩm quyền của Hội đồng; nếu chỉ một phần nội dung phán quyết không thuộc thẩm quyền thì phần đó bị hủy | Bên yêu cầu hủy |
| d) Chứng cứ làm căn cứ ra phán quyết là giả mạo; trọng tài viên nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác của một bên làm ảnh hưởng đến tính khách quan, công bằng | Bên yêu cầu hủy |
| đ) Phán quyết trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam | Tòa án chủ động xác minh, thu thập chứng cứ |
Tòa án nào xét đơn. Theo điểm g khoản 2 Điều 7, yêu cầu hủy phán quyết và đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc thuộc Tòa án nơi Hội đồng trọng tài đã tuyên phán quyết, nếu các bên không thỏa thuận chọn một Tòa án cụ thể (khoản 1 Điều 7). Khoản 3 Điều 7, sửa đổi bởi khoản 1 Điều 2 Luật 81/2025/QH15 từ 01/07/2025, quy định: các việc hỗ trợ trọng tài còn lại (chỉ định, thay đổi trọng tài viên của trọng tài vụ việc, khiếu nại về thỏa thuận trọng tài hoặc thẩm quyền, thu thập chứng cứ, biện pháp khẩn cấp tạm thời, triệu tập người làm chứng) thuộc Tòa án nhân dân khu vực; yêu cầu hủy phán quyết và đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc thuộc một số Tòa án nhân dân cấp tỉnh do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ.
Điều 2 Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15 (có hiệu lực từ 01/07/2025) giao việc này cho ba Tòa án: Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (18 tỉnh, thành phố), Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng (07 tỉnh, thành phố) và Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (09 tỉnh, thành phố). Theo thông tin báo chí ngày 10/06/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 04/2026/UBTVQH16 sửa đổi một số điều của Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15; LexData chưa đọc toàn văn nghị quyết này, nên cần tra phạm vi theo lãnh thổ hiện hành trước khi nộp đơn.
Cách Tòa án xét đơn (Điều 71). Chánh án chỉ định Hội đồng ba Thẩm phán trong 07 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý; Hội đồng mở phiên họp trong 30 ngày kể từ ngày được chỉ định, có Kiểm sát viên tham dự (khoản 2, 3 Điều 71). Hội đồng căn cứ Điều 68 và tài liệu kèm theo để quyết định, không xét xử lại nội dung vụ tranh chấp (khoản 4 Điều 71); theo yêu cầu của một bên, có thể tạm đình chỉ không quá 60 ngày để Hội đồng trọng tài khắc phục sai sót tố tụng (khoản 7 Điều 71). Nếu hủy, các bên có thể thỏa thuận lại đưa ra trọng tài hoặc một bên khởi kiện tại Tòa án; nếu không hủy, phán quyết được thi hành (khoản 8 Điều 71). Quyết định của Tòa án là cuối cùng và có hiệu lực thi hành (khoản 10 Điều 71).
Thi hành phán quyết trọng tài (Chương X, Điều 8, 62, 65–67)
- Nhà nước khuyến khích các bên tự nguyện thi hành (Điều 65).
- Hết thời hạn thi hành ghi trong phán quyết mà bên phải thi hành không tự nguyện thi hành và cũng không yêu cầu hủy phán quyết, bên được thi hành có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự (khoản 1 Điều 66). Phán quyết được thi hành theo pháp luật về thi hành án dân sự (Điều 67).
- Cơ quan thi hành án dân sự tỉnh, thành phố nơi Hội đồng trọng tài ra phán quyết có thẩm quyền thi hành phán quyết; với biện pháp khẩn cấp tạm thời là cơ quan nơi biện pháp cần được áp dụng (Điều 8).
- Phán quyết của trọng tài vụ việc phải được đăng ký tại Tòa án nơi Hội đồng đã ra phán quyết trong 01 năm kể từ ngày ban hành, trước khi yêu cầu thi hành (khoản 1, 2 Điều 62; khoản 2 Điều 66). Việc đăng ký hoặc không đăng ký không ảnh hưởng đến nội dung và giá trị pháp lý của phán quyết (khoản 1 Điều 62). Hồ sơ đăng ký gồm phán quyết, biên bản phiên họp (nếu có) và thỏa thuận trọng tài đã chứng thực (khoản 2 Điều 62).
- Pháp luật thi hành án. Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026 và thay thế Luật Thi hành án dân sự số 26/2008/QH12 (khoản 1, 3 Điều 115). Luật mới nêu phán quyết trọng tài, quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Hội đồng trọng tài trong phạm vi bản án, quyết định được thi hành (khoản 3 Điều 2) và giao cho cơ quan thi hành án dân sự tỉnh, thành phố nơi Hội đồng trọng tài có trụ sở thi hành (điểm h khoản 1 Điều 32); thời hiệu yêu cầu thi hành án là 05 năm (khoản 2 Điều 34). Tên gọi cơ quan trong Điều 8 Luật Trọng tài cần được đọc cùng văn bản mới này.
Trọng tài nước ngoài (Điều 3, Chương XII) và công nhận phán quyết
- Định nghĩa. Trọng tài nước ngoài là trọng tài được thành lập theo pháp luật trọng tài nước ngoài do các bên thỏa thuận chọn, giải quyết tranh chấp ở ngoài hoặc trong lãnh thổ Việt Nam; phán quyết của trọng tài nước ngoài là phán quyết do trọng tài đó tuyên ở ngoài hoặc trong lãnh thổ Việt Nam (khoản 11, 12 Điều 3).
- Tổ chức trọng tài nước ngoài tại Việt Nam. Tổ chức đã thành lập, hoạt động hợp pháp ở nước ngoài và tôn trọng Hiến pháp, pháp luật Việt Nam được hoạt động tại Việt Nam dưới hình thức chi nhánh hoặc văn phòng đại diện (Điều 73, 74). Chi nhánh được thực hiện hoạt động trọng tài và cung cấp dịch vụ trọng tài, hòa giải tại Việt Nam trong lĩnh vực ghi trong giấy phép (khoản 7, 13 Điều 76); văn phòng đại diện không được thực hiện hoạt động trọng tài tại Việt Nam, chỉ được xúc tiến, quảng bá (khoản 7, 8 Điều 78). Thủ tục thành lập, đăng ký, chấm dứt do pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế và quy định chi tiết của Chính phủ điều chỉnh (Điều 79).
- Công nhận và cho thi hành phán quyết nước ngoài không nằm trong Luật này mà theo Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 (văn bản hợp nhất 21/VBHN-VPQH, Công báo số 134 ngày 28/02/2026). Phán quyết được xem xét công nhận khi nước đó và Việt Nam cùng là thành viên điều ước quốc tế về công nhận, thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài, hoặc trên cơ sở có đi có lại (khoản 1 Điều 424); trọng tài nước ngoài và phán quyết của trọng tài nước ngoài được xác định theo Luật Trọng tài thương mại (khoản 3 Điều 424). Thời hạn gửi đơn là 03 năm kể từ ngày phán quyết có hiệu lực pháp luật (khoản 1 Điều 451); các trường hợp không công nhận nêu tại Điều 459.
- Công ước New York 1958 về công nhận và thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài: theo trang tình trạng của UNCITRAL, Việt Nam gia nhập ngày 12/09/1995, có hiệu lực ngày 11/12/1995, kèm ba tuyên bố: chỉ áp dụng với phán quyết tuyên trên lãnh thổ một quốc gia thành viên khác; với phán quyết của quốc gia không phải thành viên thì áp dụng trên cơ sở có đi có lại; chỉ áp dụng với tranh chấp phát sinh từ quan hệ được pháp luật Việt Nam coi là thương mại.
Điều khoản thi hành (Điều 80–82)
- Trung tâm trọng tài thành lập trước ngày Luật có hiệu lực không phải làm thủ tục thành lập lại nhưng phải sửa điều lệ, quy tắc tố tụng trong 12 tháng kể từ ngày Luật có hiệu lực (Điều 80).
- Luật có hiệu lực từ 01/01/2011, Pháp lệnh Trọng tài thương mại số 03/2003/PL-UBTVQH11 hết hiệu lực từ ngày đó (khoản 1, 2 Điều 81).
- Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn (Điều 82).
Văn bản hướng dẫn và liên quan
Nghị quyết 01/2014/NQ-HĐTP ngày 20/03/2014 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, có hiệu lực từ 02/07/2014 (Điều 19), hướng dẫn một số điều của Luật, trong đó cách xác định thẩm quyền giữa trọng tài và Tòa án (Điều 2), thỏa thuận trọng tài vô hiệu (Điều 3), thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được (Điều 4), thẩm quyền của Tòa án đối với hoạt động trọng tài (Điều 5), thỏa thuận trọng tài (Điều 7) và việc thành lập Hội đồng trọng tài vụ việc (Điều 8). Nghị quyết ban hành trước Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và trước khi tổ chức lại hệ thống Tòa án năm 2025; một số nội dung dẫn chiếu quy định cũ nên cần đọc cùng các văn bản hiện hành. Chính phủ cũng có nghị định hướng dẫn về quản lý nhà nước, đăng ký hoạt động của trung tâm trọng tài và tổ chức trọng tài nước ngoài; trang này chưa tóm tắt nghị định đó vì LexData chưa đối chiếu bản hiện hành với nguồn chính thức.
Tranh chấp lao động cá nhân do Hội đồng trọng tài lao động giải quyết theo Bộ luật Lao động 2019 (Điều 187) là cơ chế khác với trọng tài thương mại của Luật này. Với tranh chấp giữa các nhà đầu tư có yếu tố nước ngoài, Luật Đầu tư 2025 cho phép giải quyết tại Tòa án Việt Nam, trọng tài Việt Nam, trọng tài nước ngoài, trọng tài quốc tế hoặc trọng tài do các bên thỏa thuận thành lập (khoản 3 Điều 13).
Nguồn đối chiếu
LexData đối chiếu từng điều nêu trên với Văn bản hợp nhất 60/VBHN-VPQH (Công báo số 1095 + 1096 ngày 30/08/2025), Nghị quyết 01/2014/NQ-HĐTP (Công báo số 567 + 568 ngày 06/06/2014), Điều 2 Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15 (Công báo số 915 + 916 ngày 17/07/2025), Luật Thi hành án dân sự 106/2025/QH15 (Công báo số 32 ngày 21/01/2026) và Điều 424, 451, 459 Bộ luật Tố tụng dân sự (Công báo số 134 ngày 28/02/2026). Thông tin về Công ước New York lấy từ trang tình trạng của UNCITRAL. Liên kết:
- Văn bản hợp nhất 60/VBHN-VPQH, Công báo
- Luật số 54/2010/QH12 (bản gốc), Công báo
- Nghị quyết 01/2014/NQ-HĐTP, Công báo
- Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15 (bản ban hành), Công báo
- Luật Thi hành án dân sự 106/2025/QH15, Công báo
- Bộ luật Tố tụng dân sự, văn bản hợp nhất 21/VBHN-VPQH, Công báo
- Công ước New York 1958: tình trạng của Việt Nam, UNCITRAL
Xem cẩm nang trọng tài thương mại là gì, hợp đồng nguyên tắc là gì và MOU là gì, cùng dịch vụ soạn thảo, rà soát hợp đồng thương mại.
