Thưởng Tết không phải khoản bắt buộc theo luật lao động. Bộ luật Lao động chỉ quy định thưởng là khoản người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc, còn quy chế thưởng do doanh nghiệp quyết định (Điều 104 Bộ luật Lao động 2019). Thưởng Tết thành nghĩa vụ khi doanh nghiệp đã tự cam kết: ghi trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế thưởng đã công bố.
Dù thưởng hay không, khoản tiền này chạm tới bốn lớp nghĩa vụ: lao động, bảo hiểm xã hội, thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp. Bài này đi qua từng lớp từ phía doanh nghiệp, với mốc Tết Nguyên đán Đinh Mùi rơi vào thứ Bảy ngày 06/02/2027.
Thưởng Tết trong bốn lớp nghĩa vụ của doanh nghiệp#
| Lớp | Câu hỏi | Trả lời ngắn | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Lao động | Có bắt buộc thưởng không? | Không, trừ khi đã cam kết trong hợp đồng, thỏa ước, quy chế | Điều 104 Bộ luật Lao động |
| Lao động | Quy chế thưởng cần gì? | Doanh nghiệp quyết định, tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động (nếu có), công bố công khai trước khi thực hiện | khoản 2 Điều 104; điểm a, c khoản 1 Điều 23 Nghị định 283 |
| Bảo hiểm xã hội | Có tính đóng không? | Không, nếu là thưởng theo kết quả, không phải khoản cố định trả mỗi kỳ lương | điểm b khoản 1 Điều 31 Luật 41; khoản 1 Điều 7 Nghị định 158 |
| Thuế thu nhập cá nhân | Có chịu thuế không? | Có, cả thưởng bằng tiền lẫn bằng hiện vật; tính vào kỳ của ngày trả | điểm i khoản 2 Điều 8, khoản 3 Điều 46 Nghị định 253 |
| Thuế thu nhập doanh nghiệp | Có được trừ không? | Được, nếu điều kiện và mức thưởng ghi trong hợp đồng, thỏa ước, quy chế tài chính hoặc quy chế thưởng và thực chi có chứng từ | điểm a, b khoản 8 Điều 10 Nghị định 320 |
Thưởng Tết có bắt buộc không?#
Không. Khoản 1 Điều 104 Bộ luật Lao động định nghĩa thưởng là "số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác" mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động "căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc". Luật không đặt mức tối thiểu, không bắt buộc thưởng vào dịp Tết, và cũng không có chế tài cho việc không thưởng. Năm kinh doanh thua lỗ, doanh nghiệp được quyền không thưởng nếu chưa tự ràng buộc mình. Vì vậy câu hỏi thưởng Tết có bắt buộc không thực chất là câu hỏi doanh nghiệp đã viết gì trong hồ sơ của mình.
Thưởng khác tiền lương. Tiền lương là khoản trả "theo thỏa thuận để thực hiện công việc", gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác (khoản 1 Điều 90). Thưởng Tết đúng nghĩa Điều 104 thì gắn với kết quả, không phải giá của công việc.
Thưởng Tết trở thành nghĩa vụ trong các trường hợp sau:
- Hợp đồng lao động ghi rõ khoản thưởng và mức hoặc cách tính. Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH yêu cầu thưởng theo Điều 104 được ghi "thành mục riêng" trong hợp đồng, tách khỏi tiền lương (đoạn cuối điểm c khoản 5 Điều 3). Đã ghi thì doanh nghiệp phải thực hiện như mọi điều khoản khác.
- Thỏa ước lao động tập thể có điều khoản thưởng Tết.
- Quy chế thưởng đã công bố đặt điều kiện và mức thưởng; người lao động đạt điều kiện thì có quyền đòi.
- Thư mời làm việc hoặc thư cử sang Việt Nam của tập đoàn nước ngoài ghi "guaranteed 13th month". Theo cách đọc của chúng tôi, nếu hợp đồng lao động dẫn chiếu hoặc lặp lại cam kết này thì đó là điều khoản đã thỏa thuận.
Thưởng Tết và tháng lương thứ 13 khác nhau thế nào?#
"Tháng lương thứ 13" không phải thuật ngữ của Bộ luật Lao động. Hệ quả pháp lý phụ thuộc vào cách doanh nghiệp viết nó:
| Cách ghi | Bản chất theo cách đọc của chúng tôi | Hệ quả |
|---|---|---|
| "Thưởng cuối năm tùy kết quả kinh doanh và đánh giá cá nhân, theo quy chế thưởng" | Thưởng theo Điều 104 | Doanh nghiệp quyết định mức; không tính đóng bảo hiểm xã hội |
| "Tháng lương thứ 13 bằng một tháng lương, trả vào tháng 12", không kèm điều kiện | Khoản đã thỏa thuận, không phụ thuộc kết quả | Không trả là vi phạm hợp đồng; có thể bị coi là trả không đủ tiền lương theo thỏa thuận (khoản 2 Điều 23 Nghị định 283) |
| Chia tháng thứ 13 thành 1/12 cộng vào lương mỗi tháng, số tiền cố định | Khoản bổ sung xác định được mức tiền, trả thường xuyên mỗi kỳ lương | Tính vào tiền lương đóng bảo hiểm xã hội (điểm c khoản 1 Điều 7 Nghị định 158) |
Ở dòng thứ hai, khoản 2 Điều 23 Nghị định 283/2026/NĐ-CP xử phạt hành vi "không trả hoặc trả không đủ tiền lương cho người lao động theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động", mức từ 5–10 triệu đồng (vi phạm 01–10 người) đến 40–50 triệu đồng (từ 301 người), doanh nghiệp bị phạt gấp đôi (khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 7), kèm buộc trả đủ và tiền lãi (điểm a khoản 5 Điều 23). Nghị định không nói rõ "tháng 13" cố định có phải "tiền lương" ở điều này không; chúng tôi coi đây là rủi ro thật, không phải kết luận chắc chắn.
Muốn giảm hoặc bỏ thưởng Tết đã cam kết#
Doanh nghiệp không tự đơn phương bỏ được khoản thưởng đã ghi trong hợp đồng. Muốn sửa, bên đề nghị báo trước cho bên kia ít nhất 03 ngày làm việc; nếu thỏa thuận được thì ký phụ lục hoặc hợp đồng mới; không thỏa thuận được thì hợp đồng cũ vẫn chạy (Điều 33 Bộ luật Lao động). Với quy chế thưởng, việc sửa đổi đi lại đúng thủ tục ban hành: tham khảo ý kiến (nơi có tổ chức đại diện) và công bố trước khi áp dụng. Theo cách đọc của chúng tôi, quy chế mới chỉ nên áp dụng cho kỳ thưởng chưa bắt đầu, không cắt quyền đã phát sinh của năm đang chạy.
Quy chế thưởng Tết: nội dung, tham khảo ý kiến và công bố#
Khoản 2 Điều 104 Bộ luật Lao động giao doanh nghiệp quyết định quy chế thưởng, nhưng kèm hai việc: tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (chỉ khi doanh nghiệp có tổ chức này, thường là công đoàn cơ sở) và công bố công khai tại nơi làm việc. Không ai phê duyệt hay đăng ký quy chế thưởng.
Thủ tục tham khảo ý kiến. Ở doanh nghiệp có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, ban hành quy chế thưởng là một "vụ việc" phải đối thoại tại nơi làm việc (điểm c khoản 2 Điều 63 Bộ luật Lao động); không có tổ chức này thì không có bước tham khảo bắt buộc. Khoản 1 Điều 41 Nghị định 145/2020/NĐ-CP mô tả trình tự: doanh nghiệp gửi văn bản kèm dự thảo đến các thành viên đại diện đối thoại của bên người lao động; họ lấy ý kiến người lao động và gửi lại bằng văn bản; doanh nghiệp tổ chức đối thoại, lập biên bản có chữ ký đại diện các bên; chậm nhất 03 ngày làm việc sau đối thoại, công bố nội dung chính tại nơi làm việc. Ý kiến tham khảo không ràng buộc quyết định cuối cùng. Cách tổ chức cuộc đối thoại có ở bài đối thoại tại nơi làm việc.
Công bố. Quy chế thưởng còn thuộc nhóm "quy chế và văn bản khác liên quan đến quyền lợi" phải công khai với người lao động (điểm b khoản 1 Điều 43 Nghị định 145). Bảng tin, email toàn công ty hoặc hệ thống nhân sự nội bộ đều dùng được, miễn chứng minh được ngày công bố.
Mức phạt. Theo Điều 23 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, áp dụng từ 10/09/2026:
| Hành vi | Mức ghi trong Điều 23 (cá nhân) | Doanh nghiệp (gấp 02 lần) | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Không công bố công khai quy chế thưởng tại nơi làm việc trước khi thực hiện | 5–10 triệu đồng | 10–20 triệu đồng | điểm a khoản 1 Điều 23 |
| Không tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động khi xây dựng quy chế thưởng (nơi có tổ chức này) | 5–10 triệu đồng | 10–20 triệu đồng | điểm c khoản 1 Điều 23 |
Quy chế thưởng thường đi cùng thang bảng lương và nội quy, nên tiện rà một lần cả ba; xem thang bảng lương và nội quy lao động.
Một quy chế thưởng Tết dùng được nên trả lời:
- Ai thuộc diện xét: người có hợp đồng lao động, người thử việc, cộng tác viên, người được tập đoàn cử sang.
- Điều kiện: thời gian làm việc tối thiểu trong năm, kết quả đánh giá, không bị kỷ luật ở mức nào.
- Nguồn và quy mô quỹ thưởng: theo lợi nhuận, doanh thu hay do Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị quyết định từng năm.
- Cách tính mức cá nhân và cách tính theo tỷ lệ thời gian.
- Người đã nghỉ việc trước ngày chi trả có được thưởng không.
- Thời điểm chi trả và hình thức (tiền, hiện vật, chuyển khoản).
- Ai có thẩm quyền quyết định và điều chỉnh quy chế.
Thưởng Tết tính như thế nào?#
Luật không có công thức. Thưởng Tết tính như thế nào là do quy chế quyết định. Các công thức hay gặp ở doanh nghiệp:
- Số tháng lương cố định × hệ số đánh giá cá nhân.
- Tỷ lệ phần trăm lợi nhuận sau thuế chia theo điểm đánh giá.
- Mức cố định theo cấp bậc.
Ví dụ giả định: quy chế ghi thưởng Tết = lương tháng 12 × hệ số xếp loại (A: 1,2; B: 1,0; C: 0,5) × số tháng làm việc thực tế trong năm/12. Chị Hà vào làm từ 01/07/2026, lương 20 triệu đồng, xếp loại B: 20 × 1,0 × 6/12 = 10 triệu đồng. Anh Tuấn làm cả năm, lương 30 triệu đồng, xếp loại A: 30 × 1,2 × 12/12 = 36 triệu đồng. Nếu quy chế không có dòng "theo tỷ lệ thời gian", người mới vào sẽ có lý do đòi đủ mức.
Người nghỉ việc trước Tết có được thưởng không?#
Phụ thuộc vào quy chế. Luật chỉ buộc thanh toán "các khoản tiền có liên quan đến quyền lợi" trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng (khoản 1 Điều 48 Bộ luật Lao động). Nếu quy chế đặt điều kiện "đang làm việc tại ngày chi trả", người đã nghỉ không có quyền đòi. Nếu quy chế im lặng, hoặc thưởng được tính theo kết quả cả năm mà người đó đã làm gần đủ, tranh chấp dễ xảy ra; theo cách đọc của chúng tôi, khi đó người lao động có cơ sở đòi phần tương ứng. Viết rõ điều kiện này là cách rẻ nhất để tránh tranh chấp. Các bước thanh toán khi chấm dứt có ở bài thủ tục chấm dứt hợp đồng lao động.
Thưởng theo Điều 104 cũng không nằm trong tiền lương tính trợ cấp thôi việc, vốn là tiền lương bình quân 06 tháng "theo hợp đồng lao động" (khoản 3 Điều 46 Bộ luật Lao động). Khoản tháng 13 ghi cố định trong hợp đồng thì câu trả lời kém rõ hơn.
Thưởng Tết có bị tính thuế TNCN không?#
Có. Thưởng Tết bị tính thuế TNCN như tiền lương, tiền công. Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 xếp vào thu nhập từ tiền lương, tiền công cả "các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức" (điểm b khoản 2 Điều 3). Nghị định 253/2026/NĐ-CP nói thẳng: các khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền, kể cả thưởng bằng chứng khoán, là thu nhập chịu thuế (điểm i khoản 2 Điều 8).
Chỉ một số khoản thưởng không tính vào thu nhập chịu thuế: thưởng kèm danh hiệu Nhà nước phong tặng, danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng theo pháp luật về thi đua, khen thưởng; giải thưởng quốc gia, quốc tế được Nhà nước thừa nhận; thưởng cải tiến kỹ thuật, sáng chế được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận; thưởng phát hiện vi phạm pháp luật (điểm a khoản 4 Điều 8 Nghị định 253). Thưởng Tết của doanh nghiệp không thuộc nhóm này.
Trả tháng 12/2026 hay tháng 1/2027: thuộc kỳ tính thuế nào?#
Thu nhập từ tiền lương, tiền công được xác định tại thời điểm trả hoặc thời điểm người lao động nhận được (khoản 3 Điều 8 Luật 109; khoản 3 Điều 46 Nghị định 253). Không quan trọng thưởng "cho năm 2026":
- Trả trước hoặc trong ngày 31/12/2026: thuộc kỳ tính thuế 2026, vào đợt quyết toán thuế thu nhập cá nhân đầu năm 2027.
- Trả trong tháng 1 hoặc tháng 2/2027 (trước Tết 06/02/2027): thuộc kỳ 2027.
Vì kỳ 2026 đã áp dụng biểu 5 bậc và giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân, 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc (Điều 9, khoản 1 Điều 10, khoản 2 Điều 29 Luật 109), chọn trả trước hay sau 31/12 không làm thay đổi biểu thuế. Nó chỉ quyết định khoản thưởng rơi vào năm nào khi tính thuế cả năm.
Khấu trừ thuế thu nhập cá nhân trong tháng trả thưởng#
Với người có hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên, doanh nghiệp khấu trừ theo thu nhập tính thuế của tháng và biểu lũy tiến (khoản 1 và đoạn cuối khoản 2 Điều 50 Nghị định 253). Thưởng Tết cộng vào lương tháng trả thưởng nên tháng đó thường nhảy bậc. Biểu theo tháng ở Điều 9 Luật 109: đến 10 triệu đồng 5%; trên 10 đến 30 triệu đồng 10%; trên 30 đến 60 triệu đồng 20%; trên 60 đến 100 triệu đồng 30%; trên 100 triệu đồng 35%.
Ví dụ giả định. Anh Minh có lương chịu thuế 25 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm bắt buộc 10,5% trên 25 triệu đồng là 2,625 triệu đồng, một người phụ thuộc, không có khoản miễn thuế khác. Công ty trả thưởng Tết bằng một tháng lương, 25 triệu đồng, cùng lương tháng 1/2027.
| Tháng không có thưởng | Tháng 1/2027 có thưởng | |
|---|---|---|
| Thu nhập chịu thuế | 25 | 50 |
| Trừ bảo hiểm bắt buộc | 2,625 | 2,625 |
| Trừ giảm trừ bản thân và 1 người phụ thuộc | 21,7 | 21,7 |
| Thu nhập tính thuế | 0,675 | 25,675 |
| Thuế khấu trừ | 0,034 (5%) | 2,068 (10% × 25,675 − 0,5) |
Đơn vị: triệu đồng. Thuế khấu trừ cả năm 2027 (11 tháng thường và tháng có thưởng) là khoảng 2,44 triệu đồng. Tính lại theo năm: thu nhập chịu thuế 325 triệu đồng, trừ bảo hiểm 31,5 triệu đồng và giảm trừ 260,4 triệu đồng (186 + 6,2 × 12), còn 33,1 triệu đồng, thuế năm 5% là 1,655 triệu đồng. Anh Minh nộp thừa khoảng 0,78 triệu đồng và được xử lý khi quyết toán. Khấu trừ theo tháng thường cao hơn thuế năm với người có thu nhập trung bình, vì tháng có thưởng bị tính như thể cả năm ở bậc cao đó.
Quà Tết bằng hiện vật có chịu thuế không?#
Theo câu chữ Nghị định 253, có. Điểm k khoản 2 Điều 8 tính vào thu nhập chịu thuế "các khoản lợi ích khác mà người sử dụng lao động chi cho người lao động, bao gồm cả chi trong các ngày nghỉ, lễ". Giỏ quà, phiếu mua hàng, hiện vật được quy đổi theo giá giao dịch thông thường trên thị trường của sản phẩm, dịch vụ đó tại thời điểm phát sinh thu nhập (khoản 2 Điều 17). Nghị định chỉ loại trừ rõ dịch vụ vui chơi, giải trí, chăm sóc sức khỏe dùng chung, không ghi tên cá nhân (điểm d khoản 2 Điều 8); với tiệc tất niên hay khoản chi chung không chia được cho từng người, văn bản chưa nói rõ. Theo cách đọc của chúng tôi, phần không xác định được cho từng cá nhân gần với trường hợp dùng chung đó và không tính vào thu nhập từng người; còn giỏ quà phát cho từng người thì xác định được người nhận nên phải tính.
Người đã nghỉ việc, người thử việc, cộng tác viên, người nước ngoài#
Với những người không có hợp đồng lao động từ 03 tháng đang chạy, câu trả lời cho "thưởng Tết có bị tính thuế TNCN không" vẫn là có, nhưng cách khấu trừ khác:
- Người đã chấm dứt hợp đồng mà vẫn được trả thưởng Tết: khấu trừ 10% trước khi trả nếu khoản trả từ 05 triệu đồng/lần trở lên (khoản 2 Điều 50 Nghị định 253 ghi rõ "kể cả trường hợp trả tiền lương, thu nhập khác cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động").
- Người không ký hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 03 tháng, cộng tác viên: cũng khấu trừ 10% từ 05 triệu đồng/lần; dưới mức này chỉ khấu trừ khi cá nhân yêu cầu; người chỉ có thu nhập thuộc diện khấu trừ 10% và ước tính cả năm, sau giảm trừ gia cảnh, chưa đến mức chịu thuế được làm cam kết để tạm chưa khấu trừ (khoản 2 Điều 50). Người đã nghỉ việc nhưng đang có lương ở công ty mới thì không thuộc trường hợp được cam kết. Người đang thử việc theo hợp đồng thử việc riêng không phải hợp đồng lao động từ 03 tháng; theo cách đọc của chúng tôi khoản thưởng trả cho họ áp dụng quy tắc 10% này. Xem thêm hợp đồng cộng tác viên.
- Người nước ngoài không cư trú: 20% trên tổng tiền lương, tiền công, không giảm trừ (Điều 21 Luật 109). Người cư trú áp dụng như người Việt Nam; chi tiết ở bài thuế thu nhập cá nhân người nước ngoài.
Thưởng Tết có phải đóng bảo hiểm xã hội không?#
Thưởng Tết theo Điều 104 không tính vào tiền lương đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Với người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, tiền lương đóng là tiền lương tháng gồm mức lương, phụ cấp lương và "các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương" (điểm b khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15). Nghị định 158/2025/NĐ-CP thu hẹp thêm: khoản bổ sung chỉ tính khi xác định được mức tiền cụ thể cùng mức lương, ghi trong hợp đồng và trả thường xuyên, ổn định mỗi kỳ lương; loại trừ khoản phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất, quá trình làm việc, chất lượng thực hiện công việc (điểm c khoản 1 Điều 7).
Thưởng Tết trả một lần mỗi năm và phụ thuộc kết quả nên không đáp ứng các điều kiện đó. Hai trường hợp cần chú ý:
- Tháng 13 chia đều trả hàng tháng với số tiền cố định ghi trong hợp đồng: đáp ứng đủ điều kiện "xác định được mức tiền" và "trả mỗi kỳ lương", nên theo cách đọc của chúng tôi phải tính đóng.
- Tháng 13 cố định trả một lần mỗi năm: không "trả trong mỗi kỳ trả lương" (kỳ trả lương thường là tháng), nên theo cách đọc của chúng tôi không tính đóng, dù là khoản đã cam kết.
Danh sách loại trừ quen thuộc ("chế độ và phúc lợi khác như thưởng theo Điều 104, tiền thưởng sáng kiến, tiền ăn giữa ca…") nằm ở Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH, sửa đổi bởi Thông tư 06/2021/TT-BLĐTBXH. Hai thông tư này hết hiệu lực từ 01/07/2025 (khoản 2 Điều 20 Thông tư 12/2025/TT-BNV), và Thông tư 12/2025/TT-BNV không đặt danh sách nào thay thế. Nhiều bài trên mạng vẫn trích danh sách cũ; kết luận ở trên rút ra từ điều kiện chung của khoản 1 Điều 7 Nghị định 158. Kinh phí công đoàn 2% tính trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, nên khoản thưởng không tính đóng bảo hiểm cũng không làm tăng kinh phí công đoàn.
Thưởng Tết là chi phí được trừ thuế TNDN khi nào?#
Thưởng Tết là chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp nếu qua được ba bộ lọc của Nghị định 320/2025/NĐ-CP:
- Có căn cứ trước. Tiền thưởng không ghi cụ thể điều kiện được hưởng và mức được hưởng trong một trong các hồ sơ: hợp đồng lao động (hoặc văn bản cử người của doanh nghiệp nước ngoài với người điều chuyển nội bộ tập đoàn), thỏa ước lao động tập thể, quy chế tài chính, hoặc quy chế thưởng do Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc quy định theo quy chế tài chính, thì không được trừ (điểm b khoản 8 Điều 10). Quyết định thưởng gửi qua email không thay được các hồ sơ này.
- Thực chi, có chứng từ. Khoản đã hạch toán nhưng thực tế không chi hoặc không có chứng từ thanh toán thì bị loại (điểm a khoản 8 Điều 10; điểm h khoản 2 Điều 9 Luật 67/2025/QH15).
- Chứng từ không dùng tiền mặt. Điểm c khoản 1 Điều 9 Nghị định 320 đòi chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với "mua hàng hoá, dịch vụ và các khoản thanh toán khác" từng lần từ 05 triệu đồng. Văn bản chưa nói rõ "các khoản thanh toán khác" có gồm tiền lương, tiền thưởng trả cho người lao động hay không. Trả thưởng qua tài khoản ngân hàng thì không phải trả lời câu hỏi này.
Thưởng cho năm 2026 nhưng chi vào tháng 1, tháng 2/2027#
Nghị định 320 chỉ loại tiền lương, tiền công, phụ cấp phải trả mà "hết thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế năm thực tế chưa chi", trừ khi doanh nghiệp trích quỹ lương dự phòng tối đa 17% quỹ tiền lương thực hiện và sau khi trích không bị lỗ (điểm c khoản 8 Điều 10). Quỹ tiền lương thực hiện cũng được tính là số thực chi của năm quyết toán đến hạn cuối nộp hồ sơ quyết toán (điểm d2 khoản 4 Điều 10). Với năm tài chính trùng năm dương lịch, hạn này là 31/03/2027 (điểm a khoản 5 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP).
Điểm c nói "tiền lương, tiền công và các khoản phụ cấp", không nhắc tiền thưởng. Theo cách đọc của chúng tôi, thưởng Tết thuộc kết quả năm 2026, có quy chế và quyết định trong năm 2026, chi trước 31/03/2027, được trừ vào chi phí năm 2026 theo cùng logic. Chi sau hạn đó thì an toàn hơn là tính vào năm thực chi. Đây là điểm nên hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế quản lý trước khi chốt tờ khai. Cách tính thuế cả năm có ở bài cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
Quà Tết, hỗ trợ đi lại Tết: phúc lợi có trần#
Khoản chi có tính chất phúc lợi trực tiếp cho người lao động chỉ được trừ đến 01 tháng lương bình quân thực tế của năm; danh sách gồm cả "chi hỗ trợ chi phí đi lại ngày lễ, tết" và "những khoản chi có tính chất phúc lợi khác" (điểm d khoản 4 Điều 10 Nghị định 320). Một tháng lương bình quân bằng quỹ tiền lương thực hiện trong năm chia 12 (điểm d1). Theo cách đọc của chúng tôi, giỏ quà Tết bằng hiện vật là phúc lợi và dùng chung hạn mức này với nghỉ mát, hiếu hỷ, hỗ trợ khám chữa bệnh; còn thưởng Tết bằng tiền theo quy chế là tiền thưởng, không bị trần phúc lợi.
Ví dụ giả định: quỹ tiền lương thực hiện năm 2026 của công ty là 6 tỷ đồng, một tháng lương bình quân là 500 triệu đồng. Tổng chi nghỉ mát, hiếu hỷ, quà Tết và hỗ trợ đi lại cả năm 620 triệu đồng thì 120 triệu đồng bị loại khỏi chi phí được trừ.
Lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2027 và thời điểm trả thưởng#
Người lao động được nghỉ 05 ngày Tết Âm lịch, hưởng nguyên lương; người nước ngoài được nghỉ thêm 01 ngày Tết cổ truyền và 01 ngày Quốc khánh của nước họ (điểm b khoản 1, khoản 2 Điều 112 Bộ luật Lao động). Theo tin chính thức về Thông báo 11483/TB-BNV ngày 09/10/2026 của Bộ Nội vụ:
- Công chức, viên chức nghỉ 07 ngày, từ thứ Năm 04/02/2027 đến hết thứ Tư 10/02/2027 (28 tháng Chạp đến mùng 5 tháng Giêng).
- Doanh nghiệp chọn một trong ba phương án: 01 ngày cuối năm Bính Ngọ và 04 ngày đầu năm Đinh Mùi; 02 ngày cuối năm và 03 ngày đầu năm; hoặc 03 ngày cuối năm và 02 ngày đầu năm. Doanh nghiệp được khuyến khích nghỉ như khu vực công nhưng phải bảo đảm chế độ theo luật.
- Phương án phải được thông báo cho người lao động ít nhất 30 ngày trước khi thực hiện, tức khoảng đầu tháng 01/2027.
Luật không quy định ngày trả thưởng Tết. Thực tế, trả trước kỳ nghỉ tránh khiếu nại, và quyết định trả trong tháng 12/2026 hay tháng 1/2027 cũng là quyết định khoản thưởng thuộc kỳ thuế thu nhập cá nhân nào, như đã nêu ở trên.
Lỗi hay gặp với thưởng Tết#
- Ghi "tháng 13" cố định vào hợp đồng lao động theo mẫu của công ty mẹ, rồi năm thua lỗ muốn cắt. Phải sửa hợp đồng theo Điều 33, cần người lao động đồng ý. Nên ghi thưởng gắn kết quả và dẫn chiếu quy chế thưởng.
- Thưởng chỉ quyết định qua email của giám đốc, không có quy chế: vừa rủi ro phạt vì không công bố quy chế (điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị định 283), vừa rủi ro bị loại khỏi chi phí được trừ (điểm b khoản 8 Điều 10 Nghị định 320).
- Có công đoàn cơ sở nhưng không tham khảo ý kiến khi ban hành hoặc sửa quy chế thưởng (điểm c khoản 1 Điều 23 Nghị định 283).
- Chia thưởng thành khoản cố định hằng tháng để người lao động "đỡ bị nhảy bậc thuế", không biết là đã biến nó thành khoản tính đóng bảo hiểm xã hội.
- Không khấu trừ thuế quà Tết bằng hiện vật và khoản thưởng trả cho người đã nghỉ việc.
- Quy chế không nói gì về người nghỉ việc trước ngày chi trả và người mới vào, dẫn đến khiếu nại sau Tết.
- Ghi nhận thưởng vào chi phí năm 2026 nhưng chi sau hạn quyết toán mà không có quỹ lương dự phòng.
